چشمانی که به قوانین حمایتی دوخته شده است

زنان سرپرست خانوار از جمله اقشاری هستند که مرارت های فراوانی را تحمل می کنند و برای بهتر شدن شرایط سخت زندگی، همواره چشم امید به قوانین حمایتی دارند.

روزهای دشوار زندگی، خستگی را بر تن زنان سرپرست خانوار می نشاند، چشم های روشن آنها به دلیل رنج های ناشی از مسوولیت و تعهد، دیگر سوی گذشته را ندارند، سرخی چشم های آنها نیز نشان از سختی های کار و دوندگی های زندگی دارد،اما همه را تاب می آورند تا فرزندانشان در این مشقت ها سهیم نباشند.

برخی زنان سرپرست خانوار مادرانی هستند که بار زندگی را با همه سنگینی ها و تلخی ها، به تنهایی به دوش می کشند و برای فرزندان و اهل خانه یک لبخند را به ارمغان می آورند؛ لبخندی که در بسیاری از مواقع ظاهری است و اگر نباشد زندگی برای فرزندان آنها چه سخت و تلخ می شود.

این مادران هم مرد زندگی و هم ستون خانه هستند و راه های پر فراز و نشیب را می پیمایند تا سر خود را جلوی زندگی خم نکنند، برای همین است که اشک هایشان تاول های دستشان و حتی زخم های دلشان را پنهان می کنند.

در حال حاضر در ایران زنان بسیاری هستند که به دلایل متعدد و آسیب های اجتماعی، همسران خود را از دست داده و به تنهایی مسوولیت اداره مالی و معنوی یک خانواده را برعهده دارند.

پدیده بی سرپرستی، عمری بس طولانی دارد و از ادوار گذشته به دلایل مختلف وجود داشته است.

زنان سرپرست خانوار در ایران طبق تعریف، شامل زنان مطلقه، زنان شوهر مرده، زنان دارای شوهر معتاد، همسران شهدای جنگ، زنان مهاجر، زنان دارای شوهران زندانی، زنان دارای شوهران بیکار، زنان دارای شوهران مریض، زنان ازدواج نکرده، زنان سالمند تنها، همسران مردان از کار افتاده و زنان دارای شوهرانی مجهول المکان هستند.

در بیشتر این خانواده ها، زنان به لحاظ سطح سواد، مهارت و سرمایه در وضعیت مناسبی قرار ندارند و فرزندان آنها به عنوان یکی از آسیب پذیرترین قشرهای جامعه، آماج محرومیت هایی قرار می گیرند که بقا و رشد آنها را مورد تهدید جدی قرار می دهد.

از طرفی کمبودها و فقر، فشار مضاعفی را بر این گونه خانواده ها تحمیل کرده و آنها را در معرض ابتلا به بیماری های مختلف قرار می دهد و سلامت روانی و اجتماعی آنها به نوعی تهدید می شود، هرچند این مقوله به مرور از یک پدیده نسبتا طبیعی به آسیب اجتماعی تبدیل خواهد شد.

طبق آمار بدست آمده از نتایج سرشماری سال ۹۰، در ایران بیش از ۲۱ میلیون و ۱۱۰ هزار خانوار زندگی می کنند که در ۸۸ درصد آنها، مردان مسوول تامین معیشت خانوار هستند و در ۱۲ درصد باقیمانده، زنان بار زندگی را به دوش می کشند.

این در حالیست که به گفته رییس مرکز آمار ایران، فقط ۱۸ درصد زنان سرپرست خانوار موفق به یافتن شغل می شوند و ۸۲ درصد از این قافله جا می مانند، و این بدان معناست که این زنان فاقد شغل تحت پوشش هیچ بیمه ای نیستند.

از این رو و برای گذران زندگی یا باید چشم به کمک اطرافیان ببندند یا دچار لغزش شوند.

در صورت حمایت از این قشر آسیب پذیر به طرق مختلف می توان علاوه بر ممانعت از بروز مشکلات یاد شده، به ارتقای سطح زندگی آنها کمک کرد که یکی از این راه ها تصویب قانون حمایت از زنان سرپرست خانوار است که مقدمات تدوین لایحه آن در دولت دهم فراهم شده و به گفته معاون رییس جمهوری در امور زنان و خانواده هم اکنون به دولت یازدهم ارائه شده است.

«شهیندخت مولاوردی» معاون رییس جمهوری در امور زنان و خانواده می گوید: کارشناسی های لازم درباره این لایحه در سازمان تامین اجتماعی در حال انجام است و پس از تکمیل آن به مجلس شورای اسلامی تقدیم خواهد شد که شامل موضوعاتی نظیر بیمه، معافیت از مالیات، تسهیل در استخدام، مسکن، مهارت آموزی، هدایت تعاونی ها به سمت مشاغل خانگی است که به توان افزایی و حفظ مسوولیت های خانوادگی و اجتماعی زنان سرپرست خانوار کمک خواهد کرد.

** موسسات و سازمان های خیریه مردم نهاد

یکی دیگر از راه های کمک به این قشر آسیب پذیر، حمایت های موسسات و سازمان های خیریه مردم نهاد است که به عنوان بازوهای قدرتمند دولت در حمایت از این افراد نقش ایفا می کنند، هرچند نقش دیگر آنها، افزایش همدلی و همکاری میان افراد جامعه برای مشارکت در این کار خیر است.

بنیاد خیریه «رایحه» یکی از این خیریه هاست که اکنون ۲۵۰ زن سرپرست خانوار را تحت پوشش دارد و در سال ۱۳۷۲ با هدف از بین بردن فقر فرهنگی این افراد، به عنوان یک نهاد مردمی مشغول به کار شد، در سال ۱۳۷۶ نیز به امور خیریه پرداخت و در سال ۱۳۸۳ با کسب مجوز از وزارت کشور به عنوان بنیادی غیردولتی و با مدیریت «فاطمه تندگویان» آغاز به کار کرد.

ارائه خدمات مشاوره و مددکاری، ارتقا سطح دانش و مهارت های زندگی، رسیدگی به امور تحصیلی، توسعه مهارت های حرفه ای و شغلی، غنی کردن اوقات فراغت، حمایت مادی و ایجاد تسهیلات رفاهی، جلب حمایت های مردمی و حمایت فرهنگی آموزشی از دانش آموزان مناطق محروم از جمله فعالیت های این بنیاد است.

** خودباوری زنان سرپرست خانوار

عضو هیات مدیره بنیاد خیریه «رایحه» به خبرنگار اجتماعی ایرنا می گوید: تمام تلاش رایحه این است که با حفظ آبرو و شرافت مادران بزرگوار و با پشتیبانی مادی و معنوی، این افراد به خودباوری برسند که این امر محقق نمی شد، اگر دست حمایتگر پروردگار، دستان پرمهر حامیان نیکوسرشت را به سرنوشت این بزرگ زنان پیوند نمی زد.

«الهه سهرابی» می افزاید: تا امروز موفق شده ایم بیش از دو هزار زن سرپرست خانوار را به خودکفایی برسانیم و هر سال بطور متوسط ۳۰۰ الی ۴۰۰ دانش آموز را تا پایان دوره تحصیلات در مقاطع مختلف با موفقیت همراهی کنیم.

وی با بیان اینکه تشکیل شناسنامه سلامت برای زنان سرپرست خانوار و خانواده آنها یکی از فعالیت های رایحه است، ادامه می دهد: این اقدام یکی از ابزارهای موثری است که بنیاد، طراحی و اجرا کرده و بر این اساس زمانی که خانواده ای تحت پوشش حمایت های بنیاد قرار می گیرد به این بخش معرفی و در مرحله بعد برای همه اعضای خانواده شناسنامه سلامت تشکیل می شود.

سهرابی اضافه می کند: با تشکیل پرونده یا به عبارتی شناسنامه های سلامت، خودمددجویان و موسسه از ویژگی ها و نیازهای جسمی افراد مطلع شده و در مراحل بعدی به بخش های درمانی معرفی می شوند که این بخش از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا در صورت نبود آن، تلاش ها برای تامین زندگی بهتر مددجویان به خاطر وجود هزینه ها یا فشار ناشی از بیماری و از دست دادن سلامت بی ثمر می ماند.

به گفته وی، ۱۷۰ شناسنامه سلامت در سال ۹۲ برای افراد جدیدالورود صادر شده، ۴۸۰ ارجاع به پزشک، ۲۷۵ مورد ارجاع به مراکز تشخیصی و ۱۲ مورد نیز برای عمل جراحی به مراکز درمانی و بیمارستان ها معرفی شده اند.

مسوول خدمات مددکاری بنیاد خیریه رایحه با بیان اینکه این خدمات، ویژه افرادی است که تحت پوشش موسسه هستند، می افزاید: فعالیت رایحه در حوزه توانمندسازی کودک محصل و خانواده اش است و ماموریت اصلی نیز شناسایی محصلین مستعد نیازمند در کشور است که دارای خانواده زن سرپرست هستند.

وی ادامه می دهد: ارجاع ۶۲ خانواده که فاقد شرایط لازم برای برخورداری از خدمات رایحه بودند به مراکز درمانی و پزشکی در سال ۹۲، از دیگر اقدامات صورت گرفته در حوزه درمانی بنیاد است.

از: پروین اروجی

برای عضویت در خبرنامه حقوقی و دریافت آخرین اطلاعات در اینباکس خود ایمیل تان را در بخش زیر وارد نمایید

پس از ثبت ایمیل می بایست به اینباکس خود مراجعه نموده و بر روی بخش مورد نظر در ایمیل ارسالی کلیک فرمایید تا ثبت نام شما تکمیل شود

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>