ماده ۱۸۵ قانون مجازات اسلامیقبل در این خصوص مقرر کرده است: «سارق مسلح و قطاعالطریق هر گاه با اسلحه امنیت مردم یا جاده را بر هم بزند و رعب و وحشت ایجاد کند، محارب است». ماده ۱۸۶ قانون مذکور نیز بیان کرده است: «هر گروه یا جمعیت متشکل که در برابر حکومت اسلامیقیام مسلحانه کند مادام که مرکزیت آن باقی است، تمام اعضا و هواداران آن که موضع آن گروه یا جمعیت یا سازمان را میدانند و به نحوی در پیشبرد اهداف آن فعالیت و تلاش موثر دارند، محارب هستند، اگرچه در شاخه نظامیشرکت نداشته باشند».
تحولات این جرم در قانون جدید به چه صورت است؟
در حال حاضر ماده ۲۸۰ قانون مجازات اسلامی، جایگزین جرم محاربه و ماده ۲۸۲ از این قانون جایگزین جرم قطاعالطریق و راهزنی و نهایتا ماده ۲۸۸ از این قانون نیز جایگزین جرم بغی شده است، البته در آن مواردی که نظیر ماده ۱۸۶ قانون مجازات اسلامی، قانونگذار بغی را در ذیل عنوان محاربه جرمانگاری کرده بود.
محاربه در قانون جدید به چه صورت است؟
ماده ۲۸۰ قانون جدید مجازات اسلامیاعلام کرده است: «محاربه عبارت است از کشیدن سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم یا ارعاب آنها، به نحوی که موجب ناامنی در محیط شود. هرگاه کسی با انگیزه شخصی به سوی یک یا چند شخص خاص سلاح بکشد و عمل او جنبه عمومینداشته باشد، محارب محسوب نمیشود. همچنین است کسی که به روی مردم سلاح بکشد، ولی در اثر ناتوانی موجب سلب امنیت نشود». ماده ۲۸۲ نیز در خصوص قطاعالطریق اشاره کرده است که راهزنان، سارقان و قاچاقچیانی که دست به سلاح ببرند و موجب سلب امنیت مردم و راهها شوند، محارب محسوب میشوند.
در نهایت اینکه ماده ۲۸۸ قانون اخیر اشعار داشته است، گروهی که در برابر اساس نظام جمهوری اسلامیایران، قیام مسلحانه کند، باغی محسوب و در صورت استفاده از سلاح، اعضای آن به مجازات اعدام محکوم میشوند. به نظر من این تحولات در رابطه به جرم محاربه و بغی در قانون جدید تحولات مثبتی تلقی میشود. البته در بحث جرمانگاری افساد فیالارض، این تحولات جدید قانونگذاربه اعتقاد من، تحولات مثبتی نیست.
سایت حقوقی وکیل محمد مقصود وکیل محمد مقصود ؛ وکالت و مشاوره در امور حقوقی