قانون مدنی؛ یادگاری از سید محمد فاطمی

سید محمد فاطمی‌در ۲۸ مرداد ۱۳۲۴ و در سن ۷۴ سالگی بر اثر بیماری فوت کرد.
سید محمد فاطمی‌از جمله قضات عالی رتبه و موثر معاصر بود که سال ۱۲۵۲ خورشیدی در قم به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را نزد پدرش حاج میرزا حسین قمی‌آموخت و وارد حوزه علمیه شد. فاطمی‌سا‌‌ل‌ها در حوزه علمیه قم به تحصیل علوم مختلف مشغول شد و به درجه اجتهاد رسید. حوزه‌های علمیه در آن دوران چنان که از نامشان بر می‌آمد علمیه بودند و تنها به علوم دینی اختصاص نداشتند. فاطمی‌نیز به رسم متداول حوزه، همزمان به تدریس و تحصیل می‌پرداخت و علاوه بر فقه و اصول در علومی‌مانند ریاضیات،ادبیات فارسی، فلسفه و منطق نیز تبحر یافت.
بعد از انقلاب مشروطه توسط حسن پیرنیا برای قضاوت به عدلیه دعوت شد. پیرنیا در آن دوران فعالیت‌های خود را برای تهیه زیر بنای یک سیستم قضایی مدرن و خوب در‌ایران آغاز کرده بود. در آن هنگام که کشور شرایط حاد سیاسی پس از انقلاب مشروطه را می‌گذراند پیرنیا علاوه بر نظم دادن به سیستم قضایی و دادگستری؛ مدرسه حقوق و علوم سیاسی را نیز برای آموزش نیروهای متخصص تاسیس کرد. سید محمد فاطمی‌هم در عدلیه و هم در مدرسه عالی حقوق و علوم سیاسی‌ایفای نقش کرد و زحمات زیادی را متحمل شد. او پا به پای کسانی چون مصطفی عدل، برای تدوین نخستین قوانین حقوقی و جزائی ‌ایران تلاش می‌کرد. بعد از قدرت گرفتن رضا شاه و اصلاحات علی‌اکبر‌خان‌داور در عدلیه، سید حسین فاطمی‌جزو اولین کسانی بود که دعوت به کار شد. در همان دوران نیز به طور موثر در کمیسیون تدوین و تصویب قانون مدنی‌ایران حضور داشت و تک تک مواد قانون مدنی کنونی را با دقت و زحمت فراوان به رشته تحریر درآورد. گفته می‌شود شیوه نگارش قانون مدنی کاملا تحت تاثیر شیوه نگارش فاطمی‌است.
سید محمد فاطمی‌فرزندی نداشت و پیش از مرگ، تمام اموال خود را وقف خدمات عمومی‌در شهر قم کرد. او به پیشنهاد حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی؛ بیمارستانی در شهر قم تاسیس می‌کند که متاسفانه بعد از انقلاب اسلامی‌برای‌ایجاد خیابان تخریب شد. البته هنوز هم مردم قم آن مکان را با عنوان چهار راه فاطمی‌می‌شناسند.
سید محمد فاطمی‌در ۲۸ مرداد ۱۳۲۴ و در سن ۷۴ سالگی بر اثر بیماری فوت کرد. پیکر او را در قبرستان شیخان قم به خاک سپردند. او سی وشش سال در سیستم قضایی‌ایران فعالیت کرد و خدمات موثری در‌این زمینه داشت. فاطمی‌از قضات سرشناس و مورد احترام تاریخ حقوق‌ایران محسوب می‌شود و همه به نیکی از ایاد می‌کنند. سال ۱۳۸۹ روزنوشت‌های وی توسط کتابخانه ملی مجلس شورای اسلامی‌تحت عنوان «خاطرات سید محمد فاطمی» به چاپ رسید.

علی گنجی

برای عضویت در خبرنامه حقوقی و دریافت آخرین اطلاعات در اینباکس خود ایمیل تان را در بخش زیر وارد نمایید

پس از ثبت ایمیل می بایست به اینباکس خود مراجعه نموده و بر روی بخش مورد نظر در ایمیل ارسالی کلیک فرمایید تا ثبت نام شما تکمیل شود

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>