طبق ماده ۱۰۳۵ قانون مدنی، نامزدی ایجاد علقه ازدواج نمیکند هر چند که تمام یا قسمتی از مهریه پرداخت شده باشد. بنابراین مادامیکه عقد ازدواج جاری نشده است هریک از طرفین ولو اینکه تمام یا قسمتی از مهریه هم پرداخت شده باشد میتواند از وصلت امتناع کند. در این زمان طرف دیگر نمیتواند او را به ازدواج اجبار کند. همینطور نمیتواند از او به دلیل برهم زدن نامزدی خسارتی را مطالبه کند. او تنها میتواند آن مالی را که به عنوان مهریه پرداخت کرده است مطالبه کند.
مطلب دیگر در خصوص هدایای نامزدی است. تکلیف این هدایایی که در دوران نامزدی رد و بدل میشود اگر نامزدی بر هم بخورد چیست؟
در ایران مرسوم است که در این دوران به مناسبتهای گوناگون مثل اعیاد مذهبی یا تولد طرفین هدایایی نظیر لباس، کفش، طلا و… بین طرفین رد و بدل میشود. قانونگذار در خصوص امکان بازپسگیری هدایای مزبور در صورت به هم خوردن نامزدی نکاتی را بیان کرده است.
۱- امکان بازپسگیری هدایای نامزدی در صورتیکه وصلت به هر دلیلی غیر از فوت دختر یا پسر به هم بخورد. در قانون تمامیهدایایی که در دوران نامزدی رد و بدل میشود به دو نوع (مصرف شدنی مثل گل و شیرینی) و (ماندگار مثل لباس، پارچه و جواهرات) تقسیم شده است. از این بین تنها امکان استرداد یا بازپسگیری هدایای دسته دوم یا هدایای ماندگار وجود دارد. بنابراین در صورت وجود عین هدیه داده شده میتوان آن را پس گرفت. چنانچه هدیه مزبور تلف شده باشد اهداکننده میتواند بهای آن را دریافت کند مگر اینکه آن هدیه بدون تقصیر و عمد مصرفکننده تلف شده باشد. یعنی اگر هدیه نامزدی بدون تقصیر عمدی مصرفکننده تلف شده باشد،در صورت انحلال نامزدی اهداکننده نمیتواند حتی بهای آن را نیز از او مطالبه کند.
۲- بازپسگیری هدایای نامزدی در صورتیکه نامزدی به دلیل فوت یکی از طرفین به هم بخورد. در این زمان هدایای مصرفی و بهای آن دسته از هدایای ماندگاری که به عمد یا بدون عمد مصرفکننده تلف شده است، دیگر قابل استرداد نخواهد بود.
خانم زمانپور کارشناس آموزش همگانی حقوق
سایت حقوقی وکیل محمد مقصود وکیل محمد مقصود ؛ وکالت و مشاوره در امور حقوقی