سایت حقوقی وکیل محمد مقصود وکیل محمد مقصود ؛ وکالت و مشاوره در امور حقوقی
سارا نظرقزوینیان، حقوقدان با بیان اینکه متاسفانه مهریه فرسنگ‌ها از ماهیت وجودی خود فاصله گرفته است، گفت: از آنجایی که این روزها مطالبه مهریه اکثرا در مرحله فروپاشی زندگی مشترک نمود پیدا می‌کند، علی‌القاعده نمی‌تواند وسیله‌ای برای تحکیم بنیان خانواده به شمار رود.
سارا نظرقزوینیان در گفت‌وگو با ایسنا-۱۳۹۰/۰۹/۱۹ ، گفت: قرآن کریم در آیه ۴ سوره نساء می‌فرماید« وَ آتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَهً» یعنی در کمال رضایت قلبی مهر زنان را به آنان بپردازید. به عبارتی فلسفه مهریه «نحله» و عطیه است، یعنی هدیه و پیشکشی است که زوج به عنوان مهر به همسر می دهد و در حقیقت وسیله‌ای برای مطمئن ساختن زن به صفای قلبی مرد و نشانی از راستین بودن علاقه اوست اما متاسفانه این روزها مهریه فرسنگ ها از ماهیت وجودی خود فاصله گرفته و تبدیل به نوعی وثیقه مالی شده به امید اینکه زن را در برابر مشکلات احتمالی بیمه کند.
این حقوقدان در رابطه با موضوع تعیین مهریه‌های سنگین و تاثیر آن بر استحکام خانواده، گفت: اسلام به کم بودن میزان مهریه سفارش کرده و آن را امری مستحب می‌داند. توصیه اسلام به این است که مقدار مهر زنان به گونه‌ای باشد که مرد بتواند با آسودگی خاطر و رضایت قلبی آن را بپذیرد چرا که بی‌گمان کراهت قلبی در پذیرش اندازه مهر می تواند روزنه هایی از دلسردی و بی مهری مرد را بگشاید.
وی گفت: به عقیده من تعیین مهریه های سنگین، تنها نوش دارویی است پس از مرگ سهراب؛ چراکه در چند دهه اخیر مطالبه مهریه از سوی خانم‌ها بیشتر به زمان جدایی و طلاق موکول شده است و در زمان فروپاشی و نابسامانی زندگی مشترک، عده‌ای از این حق در جهت رهایی از زندگی مشترک و اجبار شوهر به طلاق خود استفاده می کنند و عده‌ای دیگر زمانی که خود را در ورطه نابودی زندگی مشترک و مواجه با درخواست شوهر برای جدایی از آنان می بینند مهریه و سایر حقوق قانونی خود را همچون سپر بلایی انگاشته و از آن برای عقب نشینی همسر خویش و پاسداری از قلمرو زندگی مشترک و تداوم اجباری آن استفاده می‌کنند که در نهایت امر هم با شکست مواجه می شوند زیرا مهر و علاقه قلبی و تفاهم فکری و اخلاقی با هیچ مالی هر چند هنگفت و گرانبها قابل دستیابی نیست.
نظرقزوینیان درباره قوانین موجود در این زمینه، گفت: مطابق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، به مجرد عقد نکاح زن مالک مهر می‌شود و می تواند هرگونه تصرفی در آن بکند منتهی در عمل باید دید در جامعه امروزی ما حقیقتا چند درصد از زنان قادر به دریافت مهریه خود هستند.
وی یادآور شد: چندی پیش معاون مجتمع قضایى خانواده در مصاحبه اى اعلام کرد که تنها سه الى چهار درصد زنان مراجعه کننده به مجتمع قضایى خانواده موفق به دریافت مهریه خود مى شوند و این آمار حاکی از آن است که امروزه مهریه بیشتر جنبه سمبلیک پیدا کرده و با وجود حربه‌های گوناگون در اکثر مواقع مهریه‌ای پرداخت نمى شود و این موضوع که زنان براى حمایت‌هاى مالى، مهریه را مدنظر قرار مى دادند از میان رفته است.
نظرقزوینیان اظهار کرد: همانطور که پیش‌تر هم اشاره شد از آنجایی که این روزها مطالبه مهریه اکثرا در مرحله فروپاشی زندگی مشترک نمود پیدا می کند، علی القاعده نمی‌تواند وسیله‌ای برای تحکیم بنیان خانواده به شمار رود.
وی در رابطه با بحث متناسب سازی میزان مهریه با شرایط زوج و زوجه، گفت: بحث‌هایى در مجلس بر سر اینکه میزان مهریه تا ۲۰۰ یا ۳۰۰ سکه محدود شود مطرح بود اما آیا حقیقتا محدود بودن یا نبودن یک امر مالی می تواند موجب استحکام جنبه معنوی زندگی افراد شود!؟
این حقوقدان تصریح کرد: در اکثر موارد، نمی توان مطالبه مهریه یا دیگر حقوق قانونی زن را از عوامل فروپاشی و عدم استحکام بنیان خانواده دانست زیرا همانطور که گفته شد امروزه این مقوله، خود در مرحله از هم گسیختگی زندگی مشترک شکوفا شده و نمود می‌یابد که گاهی در جهت ظاهرا مثبت که همانا حفظ و بقای کیان خانواده است توسط زن اعمال می‌شود و گاهی هم در جهت به ظاهر منفی آن، یعنی خلاصی از زندگی زناشویی و دستاویزی برای جدایی است.
وی گفت: از آنجایی که به طور معمول در جامعه ابتکار عمل بیشتر به دست مردان است، در صورت طلاق و جدایى، احتمال این که زن بدون پشتوانه اقتصادى بماند بسیار زیاد است پس از طرفی وجود مهریه یک نوع احساس امنیت اقتصادى و پشتوانه براى زن است.
این حقوقدان اظهار کرد: ساز و کارهای دولتی در وهله اول باید در راستای اعتلای سطح آگاهی و شناخت افراد جامعه از قوانین موجود و آثار عقد نکاح باشد زیرا بسیاری از مشکلات حادثه ناشی از عدم شناخت قوانین و یا فهم و برداشت نادرست از آن است.
وی ادامه داد: شاید اگر زمینه هایی فراهم شود که پیش از انعقاد عقد نکاح، طرفین ملزم به شناخت صحیح حقوق و تکالیف قانونی خود شوند،کمتر شاهد ازدواج‌های ناآگاهانه و به تبع آن تزلزل بنیان خانواده و فروپاشی این نهاد مقدس باشیم.