شهامت «نه» گفتن را داشته باشیم

آسیب شناسی حمایت در بررسی یکی از دلایل ارتکاب جرایم توسط نسل جوان ؛ یکی از دلایل روی آوردن نسل جوان به برخی بزه کاری ها عدم توانایی آنها در نه گفتن به همسالان ودوستان شان است. اگر یک نوجوان اولین باری که توسط دوستش به سیگار کشیدن دعوت می شود ، بگوید : نه ، چه بسا هیچگاه به سراغ مواد دخانی یا اعتیاد نرود .اما متاسفانه گاه با نه نگفتن سرنوشت شومی را برای خود رقم می زند.

از دیگر سو. ، یکی از ارزشهای مهم در فرهنگ کشور ما احترام به دیگران است. دوره جوانی همراه با ماجراجویی، انرژی، قدرت خطرکردن و آرزومندی است، در حالی که باور بر اینست که دوره میانسالی و پیری توام با درایت، خردمندی، آینده نگری، و مملو از تجربه است که برای نسل جوان کارآمد است.با احترام به این نقش کلیدی بزرگان، گاه حرمت ورزی از حد می گذرد و معمولاٌ هرچیزی هم از خط تعادل بیرون شد، مشکل زا می گردد. در موارد زیادی دیده می شود که بعضی از افراد بزرگتر فامیل، اقارب، آشنایان و آموزگاران به دلیل بزرگتر بودن و داشتن قدرت بیشتر انتظار دارند تا جوان ترها بدون چون و چرا از آنها اطاعت کنند و هیچگونه ابراز نظری نکنند، چون به قول آنها ، جوان ها، نوجوان ها “دهن شان بوی شیر میدهد” یا “سرد و گرم روزگار را نچشیده اند” یا “سر شان به کاسه و کوزه نخورده است” یا در “آسیاب زندگی گندم آرد نکرده اند” و …در مواردی نیز بعضی ها از مهربانی و صمیمیت آشنایان سواستفاده کرده و بیش از حد انتظار مطالبه کمک و توجه می کنند و هدف شان بیشتر استفاده جویی و انجام کارهای شخصی است. در این گزارش برآنیم تا بیاموزیم که بتوانیم به جرات « نه « بگوییم.

«نه» گفتن، یک مهارت است
برای اطلاع بیشتر درباره این موضوع به سراغ یک متخصص علوم رفتاری و آسیب شناسی اجتماعی رفتیم تا بتوانیم راه حل کسب جرات «نه» گفتن را بدانیم. آنچه در ادامه می خوانید گفت و گوی کوتاه با مجید ابهری است:

چرا ما نمی توانیم «نه» بگوییم؟
«نه» گفتن نیاز به اعتماد به نفس و تربیت اولیه دارد. نه گفتن یک مهارت است. و جزء مهارتهای اکتسابی می باشد یعنی این مهارت باید به کودکان آموخته شود.

«نه» گفتن چه جاهایی خوب است، چه جاهایی بد است؟
از آنجایی که فرهنگ ایرانی براساس ادب اجتماعی و اخلاق استوار می باشد، «نه» گفتن درجاهایی که از نظر رفتاری، دینی و اجتماعی ممکن است زیان هایی را ایجاد کند ، لازم می باشد. درپاره ای اوقات با گفتن یک «نه» می توانیم خود را از مزاحمت ها، آزارها و ناهنجاری بعدی نجات دهیم. اصولا درهرجه که انجام درخواست طرف مقابل از نظرمادی و معنوی درتوان و ظرفیت ما نیست و یا انجام آن باعث می شود که ما از افراد دیگر درخواست کمک کنیم ، دراین مواقع با یک «نه» گفتن می توانیم از آسیب های گفته شده جلوگیری کنیم. البته این به مفهوم کمک نکردن ، همدلی و حمایت از دیگران نیست.آنچه بیان کردم در شرایطی است که بخواهیم بصورت کلی به این مسئله نگاه کنیم ونسخه ای برای همه بپیچیم اما نظر شخصی بنده این است که این شیوه است درست نیست چون اگرما ادعای این را داریم که با طرف مقابل خود صمیمی هستیم پس باید درهمه شرایط حتی اگر شری هم داشت این «نه» را نگوییم و درهمه شرایط درکنارش باشیم. «

«نه» گفتن چه پیامدهایی دارد؟
عدم توانایی در «نه» گفتن، گرفتاری ها و آسیب های مختلف را از نظرمادی و رفتاری به دنبال دارد. مثلا وقتی کسی توانایی ندارد به دعوت یک دوست برای انجام یک رفتار نادرست «نه» بگوید ، بدون شک آن گرفتاری( اعتیاد ، زندان ، مرگ و.. ) به سراغش خواهد آمد و البته بعضی از آسیب ها فقط مادی نیست بلکه زیان هایی است که قابل جبران نمی باشد. بنابراین بستگی به این دارد که طرف مقابل ازما چه درخواستی نماید.به نظربنده در بعضی موارد این مطلب صدق می کند ولی برای کمک به دیگران مثلا نجات یک فرد معتاد گفتن «نه» معنا و مفهومی ندارد و باید درحد توان به او کمک کرد.

چه راهکارهایی پیشنهاد می کنید تا بتوانیم در شرایط لازم «نه» بگوییم؟
را ه های مختلفی هست. اولا باید خانواده ها این مهارت را تمرین کنند و سپس به فرزندان خود بیاموزند .ثانیا در کتاب های درسی باید مهارت «نه» گفتن به دانش آموزان و حتی دانشجویان آموخته شود. ثالثا رادیو و تلویزیون و رسانه ها باید درمورد این مهارت به افراد جامعه آموزش دهند. هرقدر این مهارت بیشتر آموزش داده شود آسیب ها و ناهنجاری های ناشی از آن، کمتر خواهند شد.

اصولا چرا برخی مواقع نمی توانیم بگوییم : نه ؟
به نظرمن دلیل اینکه برخی افراد در نه نگفتن ، ترس از قطع رابطه با دیگران است.ما مى ترسیم که با دادن جوابى، همه پل ها را خراب کنیم. هیچوقت نمى خواهیم دوستى ها، رابطه ها و کارهایمان با جواب منفى از بین برود. بسیارى از ما درکودکى و نوجوانى حق انتخاب نداشته ایم. اما آیا جوانى هم باید به همین شیوه ادامه پیداکند؟ این حرف که «هیچوقت براى دوباره شروع کردن دیر نیست. » شعار نیست. مى شود همیشه اشتباه هاى گذشته را جبران کرد. مى شود در برابر همه چیز کوتاه نیامد و زیربار هر سختى نرفت.تنها به یک چیز بستگى دارد. ما در وقت مناسب به بعضى از درخواست ها بلند بگوییم: نه!

نتیجه گیری:
ما باید یاد بگیریم که انتخاب کنیم. حتى در سخت ترین شرایط باید همیشه با درنظرگرفتن شرایط خودمان، تصمیم منطقى بگیریم. شاید جواب منفى در ابتدا ناراحت کننده باشد، اما اگر به درستى گفته شود، از بسیارى از سختى ها و مشکلات آینده جلوگیرى مى کند. خیلی از ما بزرگترها متوجه شدیم که مهارت «نه گفتن» را بلد نیستیم و زمانی را برای تمرین و یادگیری آن گذاشتیم. حتما دوست داریم کودکانمان با این مشکل برخورد نکنند و از همین الان این مهارت را یاد بگیرند. این خیلی خوب اما کمی سخت است. چون باید یادمان باشد خانه اولین محیط برای تمرین «نه گفتن» هست و اولین کسی که باید بچه ها به او «نه» بگویند خودمان هستیم. پس ، از این به بعد سعی کنیم شرایطی را به وجود بیاریم که بچه ها به ما «نه» بگویند.و وقتی «نه» از بچه ها می شنویم، صبورانه برخورد کنیم و به نظرشان احترام بگذاریم.

حمایت :۱۴/۷/۱۳۹۰

برای عضویت در خبرنامه حقوقی و دریافت آخرین اطلاعات در اینباکس خود ایمیل تان را در بخش زیر وارد نمایید

پس از ثبت ایمیل می بایست به اینباکس خود مراجعه نموده و بر روی بخش مورد نظر در ایمیل ارسالی کلیک فرمایید تا ثبت نام شما تکمیل شود

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد