سایت حقوقی وکیل محمد مقصود وکیل محمد مقصود ؛ وکالت و مشاوره در امور حقوقی
هفدهمین همایش سراسری اتحادیه کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) صبح چهارشنبه ـ ۲۳ آذرماه ـ به میزبانی کانون وکلای دادگستری گلستان در شهر گرگان آغاز به کار کرد. به گزارش خبرگزاری ایسنا-۱۳۹۰/۰۹/۲۳ ، در اولین روز از این همایش دو روزه، صادق ریاضی ـ رییس هیات مدیره کانون وکلای دادگستری گلستان ـ تصریح کرد: دنیای امروز، جهان از هم‌گسیخته قبلی نیست و رشد تکنولوژی به شکل چشمگیری دیده می‌شود که موجب گسترش روابط شده و این روابط نیازمند قواعد خاصی است.
وی ادامه داد: امروز تعامل با جهان امری ضروری است و اگر خواهان رابطه معقول هستیم باید هنجارهای جهان‌شمول را بپذیریم. مثلا در موضوعات کیفری جهانیان پذیرفته‌اند که برای حفظ نظم و تامین حقوق جامعه، مرحله تحقیقات مقدماتی در امر جزایی باید از مرحله رسیدگی جدا باشد اما دیدیم که در ایران با تشکیل دادگاه‌های عام، دادسرا حذف و بعدها مجددا احیا شد. چرا باید این اقدام انجام می‌شد؟ هزینه این امحا و احیا از کجا باید تامین شود؟
رییس هیات مدیره کانون وکلای دادگستری گلستان با بیان اینکه بشریت بر این باور است که امر قضا و قضاوت باید از امر وکالت و دفاع مستقل باشد، افزود: استقلال وکیل و کانون در امر دفاع به معنی عدم امکان نظارت قانون و مصونیت از حاکمیت قانون نیست. کنگره هاوانا در ماده ۲۴ مقرر می‌دارد وکلا حق دارند کانون مستقل تشکیل دهند و از تمامیت حرفه‌ای وکلا حمایت شود و این کانون بدون دخالت عوامل خارجی وظایف خود را انجام می‌دهد.
ریاضی اظهار کرد: دخالت قوه قضاییه در امر وکالت، دادرسی عادلانه و منصفانه را خدشه‌دار می‌کند. انتظار جامعه وکالت از قوه قضاییه و قوای حاکم این است که از جامعه وکالت برای نیل به اهداف دستگاه قضایی استفاده کنند. از سوی دیگر وکلا به معضلات و تنگناهای دستگاه قضایی واقف هستند. امروزه فشار زیادی بر دستگاه قضا وارد است و حجم پرونده‌ها بر آن می‌افزاید. جامعه وکالت نیز مشکلاتی دارد که همایش حاضر علاوه بر ایجاد هماهنگی بین کانون‌ها، به قصد رفع برخی از این مشکلات در صدد رفع آنهاست.
وی تاکید کرد: وجود برخی نارسایی‌ها در جامعه وکالت نباید دستاویزی برای هجمه به جامعه وکالت باشد زیرا درجامعه‌ای که وکیل و قاضی در آن از احترام برخوردار نباشند، محل مناسبی برای اجرای قانون نیست.
رییس هیات مدیره کانون وکلای دادگستری گلستان خاطرنشان کرد: کانون وکلای دادگستری ایران باید توانایی خود را نه بر مسئولان و خواص که بر عموم عرضه کند. در طرح‌ها و لوایح قانونی باید از تجارب وکلا استفاده شود. دستگاه قضایی مستقل نیازمند کانون وکلای مستقل است و دادگستری خوب نیازمند وکیل خوب است.
در ادامه این نشست، احمد فاضلیان ـ رییس کل دادگستری استان گلستان ـ با تسلیت ایام عزاداری ابا عبدالله الحسین(ع)، با بیان اینکه در نگاه اعتقادی ما مفهوم وکالت یک مفهوم مقدس است، تصریح کرد: هر چند روایت صریحی در مقدس بودن وکالت نداریم اما در عناوین دیگر به طور کلی، مفهوم مقدس بودن حق و دفاع از آن وجود دارد که مستقیما با امر وکالت مرتبط است و از نگاه اعتقادی بسیار ارزشمند است و آن مفهوم کمک به مظلوم و احقاق حق مسلمان و رفع ظلم است.
وی با اشاره به فرموده پیامبر اسلام (ص) که کسی که حق مظلومی را از ظالم بستاند همنشین من در بهشت خواهد بود، اظهار کرد: آیا کار وکیل جز دفاع از مظلوم و کمک به او در رفع ظلم و ستم است؟ ما وکالت را نوعی یاری به موکل می‌دانیم. از طرفی در نگاه ما، وکالت از ظالم جایز نیست و از وکالت ظالم نهی شده است. این مورد ظاهرا در کلام فقها نیز تصریح شده است.
رییس شورای قضایی استان گلستان با بیان اینکه دفاع از حق از واجبات است، افزود: جایگاه وکالت مقدس است و عمل به وکالت بسیار فراتر از یک حرفه و شغل است و باید به یک کار مقدس تبدیل شود؛ کما اینکه در امر قضاوت هم به آن تصریح داریم و آن را یک تکلیف دینی و اخلاقی و انسانی می‌دانیم.
فاضلیان خاطرنشان کرد: اهمیت دیگر وکالت در گستردگی آن است و تنها عقدی است که حدود ندارد و هر کس هر امری را که بتواند انجام دهد می‌تواند درآن وکیل بگیرد ولو مسلمان نباشد مگر در سوگند که قائم به شخص است و موارد محدود دیگر. از شیخ طوسی نقل است که از صاحبان منزلت بهتر است در حقوق برای خود وکیل بگیرند و خود وارد دعوی نشوند.
وی با بیان اینکه وکیل هم‌شان قاضی است که در تبصره مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نیز بر آن تاکید شده است، ادامه داد: اصل ۳۵ قانون اساسی ما اعلام داشته است که طرفین دعوی در همه دادگاه‌ها حق دارند برای خود وکیل انتخاب کنند. در معاهدات بین‌المللی نیز بر ضرورت حق داشتن وکیل تاکید شده است.
رییس کل دادگستری استان گلستان خاطرنشان کرد: رابطه قاضی و وکیل از یک جهت رابطه امام و ماموم است که در جایگاه متفاوت قرار گرفته‌اند ولی اهداف آنها یکی است. راه هر دو یکسان است که آن هم اجرای عدالت و رفع ظلم و دفاع از مظلوم و احقاق حق است. عدالت بستر حرکت انسان به سوی حق تعالی است.
فاضلیان با بیان اینکه منطقی‌ترین راه برای حل مشکل، گفت‌وگو و مفاهمه است، اظهار کرد: شرایط پر تنش بین کانون و قوه قضائیه، نه تنها مشکل را حل نخواهد کرد بلکه دیوار بی‌اعتمادی را مستحکم‌تر خواهد کرد.
وی ادامه داد: یکی از مسائل مهم وکالت، استقلال کانون وکلای دادگستری است که قوه قضاییه هم آن را مهم می‌داند و قصد مداخله ندارد ولی مفهوم استقلال مفهومی نسبی است و منظور از آن خودمختاری و جدایی از نظام سیاسی و قضایی نیست و حق نظارت قوه بر کانون ضروری است و در تمام دنیا هم مرسوم است. نگاه ما به استقلال کانون وکلا صرفا در اداره امور خودشان خلاصه نمی‌شود بلکه این است که وکیل در چارچوب اختیارات قانونی هر نوع دفاعی را که لازم است از موکل خود به عمل آورد. استقلال را در دفاع شرافتمندانه باید جست‌وجو کرد.
وی با بیان اینکه یکی از آفت‌های بزرگ سیاست‌زدگی است، گفت: این حق همه است که آگاهی از مسائل سیاسی داشته باشند و این حق برای شهروندان توسط حاکمیت باید باشد که عملکرد آن را نقادی کنند؛ البته در یک فضای سالم و ما هم مخالفتی نداریم اما سیاست‌زدگی چیز دیگری است. اگر بعضی از وکلای دادگستری بخواهند نقش اپوزیسیون نظام را ایفا کنند و بلندگوی دشمنان داخلی و خارجی کشور باشند، نباید توقع داشته باشند که مسئولان آن را نادیده بگیرند؛ لذا باید جلوی سیاست‌زدگی را در کانون‌ها گرفت.
رییس کل دادگستری استان گلستان افزود: ضوابط و محدودیت‌هایی که در صنف وکالت است، باید رعایت شود. تدوین یک منشور اخلاقی هم برای قضات و هم برای وکلا ضروری است که آثار سازنده‌ای دارد.
فاضلیان گفت: در بحث اطاله دادرسی بخشی مربوط به مسائل شکلی است که با حضور وکیل حل می‌شود. نکته دیگر ارتقای سطح کیفی آرای محاکم است که آن هم با حضور وکلا محقق می‌شود؛ لذا ما هم معتقد و مصر به ترویج فرهنگ وکالت در جامعه هستم. قوه قضاییه در این زمینه اقدامی کرد که تاسیس مرکز مشاوران حقوقی بود تا مردم دسترسی ساده‌تر و کم‌هزینه‌تری به وکیل داشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: بیمه وکالت نیاز جامعه است. طبق اصل ۳۵ قانون اساسی، حاکمیت مکلف به در اختیار گذاشتن امکان وکالت برای همه است و ما معتقدیم باید این امکان فراهم شود که همه امکان دسترسی به وکیل را داشته باشند. در مورد صفات و شرایط وکیل، باید صادق و امین باشد و از اضطرار موکل سوءاستفاده نکند و حق‌الوکاله متناسب با اقدام باشد.
رییس کل دادگستری استان گلستان در پایان گفت: در حال حاضر در این استان همکاری خوبی بین دستگاه قضایی و کانون وکلای دادگستری برقرار است و مشکلات آنها با گفت‌وگو حل شده و بستر خوبی را برای تعامل قوه قضاییه و کانون وکلا ایجاد کرده‌ایم. امیدواریم این ارتباط روز به روز گسترده‌تر شود و الگویی برای سایر استان‌ها باشد. همچنین نقد آرای قضایی توسط وکلا پیشنهاد شد که ما استقبال کردیم و حتی کمیته مستقلی نیز برای این امر در دادگستری تشکیل شده است.
در ادامه این همایش، آیت‌الله نور مفیدی ـ نماینده ولی فقیه در استان گلستان و امام جمعه گرگان ـ با اشاره به آیین دادرسی در اسلام، اظهار کرد: وکالت امروزه با شرایطی که آیین دادرسی دارد یک نیاز اجتماعی است. اگر نیاز است و نظام اجتماعی مبتنی بر آن باشد، پس وکالت دادگستری یک واجب کفایی است یعنی آنها که شایستگی دارند باید بروند دنبال این کار تا بعدا این وظیفه اجتماعی را انجام دهند.
وی با بیان اینکه در همه مکاتب انبیا، اقامه عدل و کمک به مظلوم و دستگیری از مظلوم بیان شده است، اظهار کرد: موکلی که حق با وی نیست و با وکیل قرارداد می‌بندد، آیا وکیل مکلف است که از او دفاع کند؟ این عقد باطل است. وکیل چارچوب دارد و باید آن را رعایت کند وگرنه اکل مال به باطل و حرام‌خوری است.
نورمفیدی با بیان اینکه شان وکالت طرفداری از حق و عدالت است، گفت: وکیل باید براساس حق واقعی و اگر نشد از حقی که پشتوانه آن یک حجت قطعی است، دفاع کند. مواد قانونی که بر این مبنا مستند باشد حق است و قابل استناد در مقام دفاع خواهد بود.
در ادامه این همایش، بهمن کشاورز ـ رییس اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران ـ نیز با اشاره به اتمام دوره مدیریت اسکودا، بحث قانون وکالت و جذب وکلای ماده ۱۸۷ گفت: ما نه‌تنها از موضع وکلا و کانون‌ها بلکه از قوه قضاییه دفاع می‌کنیم. وقتی می‌گوییم کانون وکلا و وکلا باید مستقل باشند، هدف این است که قابل ارائه در سطح جهانی باشد. اگر وکلایی بدون این مشخصات در دادگاه حاضر شوند و دادگاه رای صادر کند، دادرسی منصفانه طبق بیانیه هاوانا نخواهد بود و در این صورت قوه قضاییه و حتی سیستم حکومتی لطمه خواهد دید، نه کانون‌های وکلا و وکلای دادگستری.
وی در باره سیاست‌زدگی کانون‌های وکلا گفت: سیاست‌زدگی کانون‌های وکلا بسیار خطرناک و ناپسند است و به همین دلیل به موجب یک مصوبه هیات مدیره کانون مرکز که مورد قبول عملی سایر کانون‌هاست، شخصیت حقوقی و صنفی کانون‌های وکلا، از دخالت در سیاست ممنوع هستند.
کشاورز تصریح کرد: اگر قرار باشد کانون در یک مورد با صبغه سیاسی موضع بگیرد، به ناچار برای موارد دیگر گرفتارخواهد شد و ضایعه بسیار جدی برای کانون ایجاد می‌شود.
رییس اتحادیه سراسری کانون وکلای دادگستری ایران با اشاره به تفاوت بین سیاست‌زدگی کانون و سیاست‌ورزی فردی که شغلش وکالت است، افزود: ما باید از منافع و حقوق فردی و اجتماعی اعضایمان دفاع کنیم. یعنی اگر وکلا و همکاران به لحاظ دیدگاه سیاسی و مسائلی که در این زمینه گفته یا نوشته‌اند دچارمشکل شوند، ما مکلفیم از حقوق اجتماعی آنان دفاع کنیم، بدون توجه به اینکه چه گفته و چه کرده‌اند. یعنی باید بگوییم آنان از حقوق مندرج در قانون اساسی و قانون کیفری باید برخوردار باشند.
وی ادامه داد: این موضع‌گیری به هیچ وجه دفاع از یک سیاست خاص نیست بلکه دفاع از فردی وابسته به یک واحد صنفی است. به همین دلیل هم اگر کسی در اپوزیسیون قرار گرفت و چنان بود که قابل تعقیب کیفری بود و اتفاقا وکیل هم بود، ارتباطی با کانون ندارد ولی کانون متبوع این فرد باید بداند آیا تعقیب او مطابق قانون است یا خیر. ضمن اینکه قرار گرفتن در اپوزیسیون اگر جنبه تعقیب کیفری نداشته باشد، منعی ندارد. در واقع از باب امر به معروف و نهی از منکر که حق قانون اساسی است، اشخاص حق اظهار نظر مخالف را دارند مگر مواردی که وجه کیفری داشته باشد.