سایت حقوقی وکیل محمد مقصود وکیل محمد مقصود ؛ وکالت و مشاوره در امور حقوقی
محمود آخوندی استاد دانشگاه با بیان این که می‌توانیم سپاه حفاظت از محیط زیست را با اختیارات وسیع مخصوصا در مورد حفاظت از آثار فرهنگی راه‌اندازی کنیم، اظهارکرد: اهمیت حفظ میراث فرهنگی و محیط زیست باید از ابتدا در کتاب‌ها نوشته شده و در روزنامه‌ها بحث شود و در مجله‌ها مورد تحقیق قرار بگیرد. در این صورت است که شهروندان عموما و مسوولان خصوصا علاقمند به حفظ آثار محیط زیست می شوند.
محمود آخوندی در گفت و گو با ایسنا-۱۳۹۰/۰۸/۲۹ :در تحلیل موضوع حفاظت از محیط زیست و جایگاه قانون در این زمینه با بیان این که اصل۵۰ قانون اساسی اصل جالبی بوده و توجه ویژه‌ای به محیط زیست دارد، افزود: معمولا قانون اساسی سیاست کلی را تعیین می‌کند و وارد جزییات نمی شود در واقع بر عهده قوانین عادی است که جزییات را بیان کرده و ضمانت اجراها را تعیین کند.
این استاد دانشگاه با بیان این که در ارتباط با محیط زیست و حفظ آثار فرهنگی و هنری قوانین مدون زیادی داریم، ادامه داد: در حال حاضر مشکل اساسی این است که همیشه می خواهیم مبارزه را به وسیله کیفر دادن و سزادهی انجام دهیم، در واقع می‌خواهیم حبس یا جریمه یا شلاق کنیم در حالی که این گونه نیست. باید چاره‌اندیشی کرده و راه حل را پیدا کنیم. سیاست‌هایی را در پیش داشته باشیم که این سیاست ها بازدارنده باشد نه سیاست‌هایی که بعد از تخریب و از بین رفتن مرتکب را مجازات کند. اگر سیاست‌های‌مان را از سزادهی به چاره اندیشی سوق بدهیم، در این صورت می توانیم نتیجه مطلوب تری به دست بیاوریم.
وی اضافه کرد: متاسفانه بعضی از مسوولان کشور به حفظ محیط زیست و حفظ آثار طبیعی، فرهنگی و هنری علاقه زیادی ندارند و نتیجه این امر باعث شده که سال ها در این ارتباط آموزش به شهروندان داده نشود.
آخوندی تصریح کرد: اهمیت حفظ میراث فرهنگی و محیط زیست باید از ابتدا در کتاب ها نوشته شده و در روزنامه ها بحث شود و در مجله ها مورد تحقیق قرار بگیرد. متاسفانه در حال حاضر میراث فرهنگی کشور آشکارا مورد غارت قرار می‌گیرد، مسوولان کشور یا بی‌تفاوت هستند و یا روش‌های کار را درست انجام نمی‌دهند.
پدر آیین دادرسی کیفری ایران با اشاره به حکم قصاص برای محیط بان دنا، اظهار کرد: واقعا چه مصیبتی بالاتر از این که در کشوری محیط بانی برای حفظ منافع ملی و حفظ محیط زیست فداکاری کرده و با قاچاقچیان و متجاوزان مبارزه کند و در نهایت محکوم به قصاص شود، آیا سزایش اعدام است؟ اگر این گونه عمل کنیم آیا می‌توان انتظار داشت که محیط بان دیگری در برابر متجاوزان و قاچاقچیان بایستد و فضای میراث فرهنگی یا محیط زیست را حفظ کند؟ باید گفت که این محیط بان برای یک کار بسیار مهم و اساسی در حال انجام وظیفه بوده و قصد و سوئی نداشته است. متاسفانه روش ها و سیاست های در پیش گرفته شده در کشور برای حفظ میراث فرهنگی و محیط زیست کارایی ندارد. به عنوان مثال سقف تخت جمشید در حال فرو ریختن بوده و دیواره های آن ترک برداشته است. یا ۳۳ پل در اصفهان به همین گرفتاری دچار شده یا دریاچه ارومیه در حال خشک شدن است. چرا چاره اندیشی نمی کنیم؟ اینها مسایلی است که متاسفانه مورد توجه مسوولان قرار نمی‌گیرد.
آخوندی در پاسخ به این سوال که مهمترین چالش حقوقی و قانونی در زمینه حفاظت از محیط زیست چیست؟ خاطرنشان کرد: اصل۵۰ قانون اساسی برای حفاظت از محیط زیست به تنهایی کافی است ولی می‌توانیم آن را تقویت کنیم. برای مسوولان امر مجازات تعیین کنیم. هرکس با عملکرد خود از روی آگاهی یا بدون آگاهی اگر سبب این شود که به محیط زیست آسیب برساند، برای آن مجازات تعیین کنیم و یا از حقوق اجتماعی آن را محروم کنیم.
وی تاکید کرد: اگر در بازنگری قانون اساسی به این اصل توجه کنند، می‌توان یک سپاهی را در این ارتباط برگزید، یعنی می‌توانیم سپاه حفاظت از محیط زیست با اختیارات وسیع مخصوصا در مورد آثار فرهنگی را ایجاد کنیم. این یک امری لازم و ضروری است. متاسفانه تعقیب تعدی به آثار فرهنگی به نظر سازمان میراث فرهنگی بستگی دارد و افراد حق شکایت ندارند. سازمان میراث فرهنگی باید تعقیب کند، همین که مطلع شد گذشت او تاثیری در ماوقع نداشته باشد. متاسفانه سازمان میراث فرهنگی شکایت می‌کند بعد از دو ماه بر اثر فشارهای سیاسی، مالی یا بینش های دیگر از شکایت خود صرف می‌کند و تعقیب موقوف می‌شود. در واقع باید این نوع جرایم هم در ردیف با بقیه جرایم عمومی قرار گیرد. یعنی دادستان ها مکلف باشند هر وقت از وقوع چنین جرایمی مطلع شدند آن را راسا مورد تعقیب قرار دهند و منتظر سازمان میراث فرهنگی یا مقامات دیگر نباشند. اگر جز این عمل کنیم می‌بینیم در کوتاه مدت متاسفانه محیط زیست آلوده و تخریب می شود و میراث فرهنگی به یغما می رود.
مولف کتاب آیین دادرسی کیفری درباره اقدامات تقنینی، اجرایی و قضایی در کشورهای پیشرفته به منظور حفاظت از محیط زیست ، اظهار کرد: در کشورهای دیگر حفظ محیط زیست جزو قوانین آمره است. یعنی هر ضمانت اجرایی که وضع کرده‌اند، راسا و به وسیله دادستان ها درخواست می کنند و دادگاه ها جواب می‌دهند و مجازات می کنند و به اندازه کافی نیروی انسانی برای حفاظت از محیط زیست دارند و خود افراد آموزش دیده‌اند.
وی ادامه داد: در کشورهای دیگر این مهم است که شهروندان علاقمند هستند و زمانی که مشاهده می کنند درختی در جنگلی قطع می شود، عصبانی شده و خودشان اعلام می‌کنند، در واقع اگر یک شاخه درخت را بشکنند ده ها هزار شهروند داد و فریاد راه می اندازند و اگر یک شکار غیرمجاز انجام شود، شهروندان خبر می دهند و علاقمندی آنها سبب می شود جزو اعمالی باشد که در جامعه قبح زیادی دارد ولی متاسفانه در کشور ما با این که بعضی از اعمال قبیح است و شهروندان نمی پسندند و خود به خود از آن اجتناب می کنند اما حفظ محیط زیست جزو آن دسته از اعمال نیست که مردم در این مورد علاقه ای نشان بدهند و به مرتکب تذکر بدهند. متاسفانه تازه به بهانه حفظ جنگل ها، جنگل ها را از بین می برند و کسی پاسخگو نیست.
این استاد دانشگاه برای بهبود وضعیت حفاظت از محیط زیست از جنبه حقوقی، قانونی و قضایی پیشنهاد کرد، تعقیب جرایمی که مربوط به محیط زیست است، به صورت اتوماتیک و بدون نیاز به درخواست سازمان محیط زیست یا سازمان میراث فرهنگی صورت بگیرد.
او گفت: باید سازمان میراث فرهنگی یا سازمان حفاظت از محیط زیست از محیط زیست مواظبت کنند و اگر موردی خلاف قانون در حفاظت از محیط زیست مشاهده کردند، اعلام کنند.