موارد پرداخت سرقفلی

سوال : موارد پرداخت سرقفلی چگونه است؟

{مقررات و قواعد اختصاص اجاره اماکن تجاری (مشمول قانون سال ۵۶)}

جواب سوال :
حق سرقفلی که قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶ از آن به حق کسب و پیشه یاد کرده حقی است که به موجب آن مستاجر متصرف در اجاره کردن ملک تجاری و محل کسب خود بر دیگران مقدم شمرده می شود. حق کسب و پیشه یا تجارت به مستاجر همان محل اختصاص دارد زیرا به علت اشتغال در آن محل ایجاد می شود اعم از اینکه مستاجر به مالک وجهی در ابتدای رابطه استیجاری پرداخته باشد یا نپرداخته باشد. (البته این امر فقط در مورد اماکنی است که مشمول قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ هستند.) با مطالعه مقررات سال ۱۳۵۶ مواردی که به مستاجر تمام حق سرقفلی یا نیمی از آن تعلق می گیرد احصا شده که در ادامه به آنها می پردازیم.

در چه مواردی مستاجر حق دریافت سرقفلی ندارد؟
قبل از پاسخ به این پرسش باید دانست که اصولاً پرداخت یا عدم پرداخت سرقفلی توسط مستاجر تاثیری در استحقاق یا عدم استحقاق او برای دریافت حق کسب و پیشه به هنگام تخلیه ندارد، گرچه پرداخت سرقفلی در ابتدای اجاره از سوی مستاجر در تعیین میزان و محاسبه حق کسب و پیشه موثر است ولی در اصل استحقاق یا عدم استحقاق حق کسب و پیشه موثر نیست.
اما مواردی که می توان به عنوان نمونه برای عدم استحقاق مستاجر به هنگام تخلیه نام برد عبارتند از:
۱- هرگاه مورد اجاره برای شغل معینی اجاره داده شده باشد و مستاجر بدون رضایت موجر شغل خود را تغییر دهد مگر اینکه شغل جدید عرفاً مشابه شغل سابق باشد.
باید توجه داشت که تغییر شغل به هر مدت و نسبت به هر قسمت از مورد اجاره موجب ایجاد حق تخلیه برای موجر شده بدون آنکه مبلغی برای تخلیه به مستاجر بپردازد.

اگر در اجاره نامه در مورد نحوه استفاده از مکان مورد اجاره صحبتی به عمل نیامده باشد استفاده مستاجر از عین مستاجره چگونه خواهد بود؟ 
اگر در اجاره نامه تعیین نشده باشد که از منافع عین مستاجره چگونه باید استفاده شود نحوه استفاده از آن مکان تابع اوضاع و احوالی است که بر روابط طرفین حاکم است و تشخیص آن با دادگاه است پس اگر دادگاه تشخیص دهد که محل برای کسب و پیشه اجاره داده شده است با توجه به زمان وقوع عقد اجاره روابط طرفین ممکن است تابع قانون سال ۱۳۵۶ شود.
۲- تعدی و تفریط نسبت به مکان تجاری از جمله مواردی است که برای موجر حق تخلیه به وجود می آورد و مستاجر بدون استحقاق دریافت حق سرقفلی یا کسب و پیشه باید از مغازه یا محل کسب بیرون رود. برای مثال مستاجر بدون اجازه مالک تغییراتی در بنا به وجود بیاورد و قسمتی از آن را تخریب کند و …
۳- در موردی که مستاجر اجاره بها را نپردازد.
۴- استفاده غیرقانونی از مکان تجاری برای مثال ایجاد مرکز فساد مانند قمارخانه یا لابراتوار تهیه مواد افیونی و …

آیا انتقال سرقفلی باید با سند رسمی باشد؟
گرچه مطابق تبصره ۲ ماده ۱۹ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶ انتقال حق کسب و پیشه به مستاجر جدید فقط با تنظیم سند رسمی معتبر است ولی ضمانت اجرای کافی برای این تبصره نیست و در عمل امکان دارد که مستاجر با سند عادی سرقفلی را به دیگری انتقال دهد.
آیا می دانید که: در صورت وجود شرایط قانونی فوراً دستور تخلیه صادر می شود.
روزنامه ایران > شماره ۴۴۵۹ ۲۵/۱۲/۸۸ > صفحه ۱۹ (حقوقی) >

برای عضویت در خبرنامه حقوقی و دریافت آخرین اطلاعات در اینباکس خود ایمیل تان را در بخش زیر وارد نمایید

پس از ثبت ایمیل می بایست به اینباکس خود مراجعه نموده و بر روی بخش مورد نظر در ایمیل ارسالی کلیک فرمایید تا ثبت نام شما تکمیل شود

۲ نظر

  1. با سلام
    اینجانب ملکی را به تازگی خریداری کرده ام که مالکیت یک باب مغازه نیز شامل ان میشود
    در زمان مالک قبلی مستاجر مغازه مذکور بدون اجازه مالک قبلی مبادرت به تغییر شغل وهمینطور تغییر بنا نموده است
    ایا بنده حایز حق تخلیه مستاجر مباشم؟
    با تشکر

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد