یک وکیل دادگستری گفت: قوای سه گانه باید نگاه دقیقی به رسالت وکلا در انجام وظایف خود داشته باشند و بدانند یک نظام قضایی مستقل به وجود نخواهد آمد مگر آنکه وکیل مستقل بدون هرگونه دغدغهی شغلی در آن فعالیت داشته باشد.
محمدرضا سماواتی پور در گفتوگو با خبرنگار حقوقی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)۱۳۹۰/۱۱/۱۶ ، درباره استقلال وکلاء اظهارکرد: استقلال وکیل بدین معناست که هر نهاد صنفی پروانه فعالیت خود را از نهادی اخذ کند که خارج از سلطه حاکمیت باشد. براساس بسیاری از میثاقها و عهدنامههای بینالمللی و همچنین اصل ۳۵ قانون اساسی هر متهم فارغ از دین و نژاد و عقیده حق دارد براساس موازین در یک فرایند دادرسی عادلانه محاکمه شود، یکی از فرایندها یا یکی از شروط لازم برای دستیابی به این دادرسی عادلانه، امکان استفاده متهم از خدمات حقوقی یک وکیل دادگستری آگاه به مقررات است.
وی در ادامه افزود: فرقی نمیکند این متهم یک قاتل حرفهای باشد یا یک دزد ساده، باید یک وکیل بدون ترس از اینکه در آینده پروانه وکالت او تمدید میشود یا خیر، بتواند با تمام توان از این متهم ـ که حتی ممکن است اقدامی برخلاف حاکمیت کرده باشد ـ در دادگاه دفاع کند و نگرانی شغلی نداشته باشد. متاسفانه عدهای اخیرا با این توجیه که استقلال وکیل غیر از استقلال کانون وکلاست، سعی درخدشه به این اصل مهم دارند درحالی که اگر کانون وکلا مستقل نباشد وکیل مستقل هم نخواهیم داشت.
این وکیل دادگستری عنوان کرد: خوشبختانه روند سیستم قضایی کشور در برخورد با این اصل یعنی همان اصل برائت سیر صعودی داشته و به نظر میرسد دراین خصوص اقدامات و توجهات خوبی صورت گرفته است اما این توجه باید درتمام شئون مورد عنایت قضات قرار گیرد، مخصوصا در پروندهایی که شائبه سیاسی داشته و متهمان آن کسانی هستند که در مظان اتهاماتی مانند اقدام علیه امنیت ملی وغیره هستند.
سماواتی پور مهمترین دغدغه وکلا را درحال حاضر صرف نظر از مساله استقلال، در ارتباط با امکان حضور آنها در مرحله تحقیقات مقدماتی دانست و بیان کرد: وکلا به موجب تبصره ماده ۱۲۸ آئین دادرسی کیفری در فعالیت خود محدود شدهاند. البته با تصویب ماده واحده موسوم به حقوق شهروندی مصوب سال ۸۳ مدتی این روند روبه اصلاح بود اما با تصویب برخی مقررات جدید در این وادی مجددا محدودیتهایی برای حضور وکلا و دفاع از موکلینشان در مراحل مقدماتی به وجود آمده و با توجه به اینکه مرحله مقدماتی مهمترین مرحلهای است که بیشترین امکان دفاع ازموکل وجود دارد متاسفانه وکلا قادر نیستند اینطور که باید و شاید ازموکلان خود دفاع کنند.
وی در پاسخ به پرسشی درمورد فواید قانونی اختیارات وکیل تصریح کرد: در این زمینه محاکم باید باتوجه به بند سوم از ماده واحده احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی زمینه را جهت حضور وکلا و دفاع از موکلینشان درمراحل مقدماتی فراهم کرده تا احکام آنها از استحکام و اتقان بیشتری برخوردار باشد.
این وکیل دادگستری خاطرنشان کرد: این مساله که شخصیت وکلا تا چه حد موثر در مقوله استقلال است، همواره مورد تایید و تاکید مسوولان کانونهای وکلا و اتحادیه بوده و هست. وکلای درستکار، صدیق، امین و آگاه به مقررات میتوانند کمک شایانی به سرعت گرفتن رونده یک پرونده اعم از حقوقی یا کیفری بکنند.
سماواتیپورگفت: خوشبختانه در سالهای اخیر اقدامات بسیار موثری از ناحیه مسئولان کانونهای وکلا درجهت حفظ استقلال وکلا صورت گرفته است اما باید اذعان کرد که کم کاری و بی توجهی برخی کانون ها و به عبارتی بهتر شاید عدم درک اهمیت موضوع از ناحیه برخی کانون ها میتواند زمینه را برای نقض این استقلال فراهم کند، بنابراین کانونهای مختلف با وحدت و یکپارچگی تمام با محوریت اتحادیه تمام حرکاتی که در جهت نقض این استقلال صورت میپذیرد را مدنظر قرار داده با مطالعه و تحقیق، اقدامات به موقع را در جهت حفظ استقلال وکلا صورت دهند.
وی درخصوص عدم پیگیری یا بیتوجهی کانون های وکلا در راستا احقاق حقوق وکلا با رویکرد استقلال کاری آنها، اظهار کرد: خوشبختانه تا آنجا که من مطلع هستم کانونهای وکلا مخصوصا کانون مرکز که عضو آن هستم با تشکیل کمیسیون های ویژه دراین زمینه انجام داده و میدهند و دارای نمایندگان ویژه ارتباط با مسئولان و رده بالای قضایی هستند. امیدوارم این روند به صورت دو طرفه سیر صعودی داشته باشد. چراکه وکلا هیچ وقت در تقابل با نظام قضایی نبوده وهمواره در صدد معاضدت به سیستم قضایی و استقرار عدالت درجامعه هستند.
این وکیل دادگستری بیان کرد: مقررات بسیار خوبی در زمینه استقلال وکلا و احترام به حقوق آنها داریم به عنوان مثال در قانون اساسی مقررات کاملی در ارتباط با وکلا وجود دارد. مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام هم که در سال ۷۰ تصویب شد نیز احترام ویژهای برای وکیل در مقام ایفاء وظایف وکالتی قائل شده است، فلذا نیازی به تکمیل یا تصویب مقررات جدید دیده نمیشود، مگر در خصوص تبصره ماده ۱۲۸ آئین نامه دادرسی کیفری اما در حال حاضر آنچه مهم است اجرای صحیح همین قوانین است که هم اکنون وجود دارند. متاسفانه علیرغم اینکه مصوباتی چون ماده واحده مجمع تشخیص مصلحت نظام وکیل را در انجام وظایف وکالتی خود هم طراز قاضی میدانند ما در برهههای مختلف شاهد محدودیتیهایی مانند بازرسی بدنی و حتی کیف وکلا درهنگام ورود به مراجع قضایی و همچنین تشدید برخی محدودیتها در دادسرا هستیم که امیدواریم با همکاری و تعامل مسئولان کانون های وکلا و قوه قضاییه دیگر شاهد چنین وقایعی نباشیم.
سماواتیپور در پایان خاطر نشان کرد: قوای سه گانه باید نگاه دقیقی به رسالت وکلا در انجام وظایف خود داشته بشند و بدانند یک نظام قضایی مستقل به وجود نخواهد آمد مگر اینکه وکیل مستقل در آن بدون هرگونه دغدغه شغلی وجود داشته باشد. احکام مستقل صادر نمیشود مگر وکیل مستقر دردادرسی نقش خود را با تمام توان ایفا کند و باید تمام لوایح و مقررات و بخشنامه هایی که از این مقامات صادر میشوند با توجه به این مهم یعنی احترام به استقلال وکلا صورت پذیرد.
سایت حقوقی وکیل محمد مقصود وکیل محمد مقصود ؛ وکالت و مشاوره در امور حقوقی