سایت حقوقی وکیل محمد مقصود وکیل محمد مقصود ؛ وکالت و مشاوره در امور حقوقی
📒حرفهآموزی در زندان؛ پلی برای بازگشت، نه حصاری برای طرد
✍️ محمد مقصود – وکیل پایه یک دادگستری
در نظام قضایی امروز، زندان دیگر نباید صرفاً محلی برای مجازات باشد، بلکه باید فرصتی برای بازسازی، یادگیری و بازگشت انسانی باشد که در مسیر زندگیاش دچار لغزش شده است. یکی از کارآمدترین ابزارهای تحقق این هدف، حرفهآموزی در زندان است؛ راهی برای اصلاح فرد، کاهش تکرار جرم و کمک به امنیت پایدار جامعه.
مطالعات متعدد داخلی و خارجی نشان میدهد که آموزش مهارتهای فنی و حرفهای به زندانیان، یکی از مؤثرترین روشها برای بازپروری آنان و کاهش بازگشت به زندان است. بهعنوان نمونه، طبق آمار سازمان زندانها، نرخ بازگشت مجدد به جرم در میان زندانیانی که دورههای حرفهآموزی را گذراندهاند، کاهش چشمگیری یافته است. این اقدامات، بهروشنی ضرورت تقویت این مسیر را نشان میدهد.
زندانیانی که دورههای مهارتآموزی را طی میکنند، نه تنها توان مالی برای زندگی پس از آزادی پیدا میکنند، بلکه هویت تازهای در خود کشف میکنند. آنها احساس مفید بودن را دوباره تجربه میکنند؛ احساسی که بسیاری از آنها پیش از زندان هرگز نشناخته بودند.
برای نمونه، یکی از زندانیان سابق کارگاه نجاری پر یکی از زندان ها، پس از آزادی با حمایت بنیاد نیکوکاری و شهرداری، کارگاه شخصی خود را راهاندازی کرد و اکنون برای سه نفر دیگر نیز اشتغال ایجاد کرده است. اینها واقعیتهایی هستند که نشان میدهند سرمایهگذاری بر روی اصلاح، به نفع همه جامعه است .
اما برای اینکه حرفهآموزی در زندان کارکرد واقعی خود را پیدا کند، نیاز به چند اقدام اساسی وجود دارد:
📌همکاری گستردهتر میان سازمان زندانها و سازمان فنی و حرفهای کشور
📌ایجاد مشوقهای مالیاتی برای کارفرمایانی که زندانیان آزادشده را استخدام میکنند
📌استقرار نظام «پشتیبان اجتماعی» برای حمایت زندانیان در دوران پس از آزادی
📌توسعه مجازاتهای جایگزین برای جرائم کمخطر مانند خدمات اجتماعی
از سوی دیگر، نقش بخش خصوصی را نیز نباید فراموش کرد. بسیاری از بنگاههای اقتصادی میتوانند با تأسیس کارگاههای آموزشی در زندان یا جذب نیروهای آموزشدیده، هم مسئولیت اجتماعی خود را ایفا کنند و هم از نیروی کاری ماهر و متعهد بهرهمند شوند.
در پایان، باید توجه داشت که جامعهای که به انسانها فرصت دوباره نمیدهد، خودش قربانی تکرار خشونت و جرم خواهد شد. اصلاح فرد، اصلاح جامعه است. حرفهآموزی، پلی است میان گذشتهی اشتباه و آیندهای سالم. بیاییم این پل را مستحکمتر بسازیم.