سایت حقوقی وکیل محمد مقصود وکیل محمد مقصود ؛ وکالت و مشاوره در امور حقوقی
پیشگیری از وقوع جرم به اذعان جمهور کارشناسان و جرم شناسان دارای اصول و قواعدی است که باید همواره در اجرای برنامه های پیشگیرانه محور مورد توجه قرار گیرد، این مهم در جوامع مختلف با توجه به فرهنگ ها و نیازهای متنوع می تواند متفاوت و مختلف باشد اما چارچوب کلی این قوعد یکسان است. در ذیل به برخی از این اصول با رویکرد جوامع دین محور می پردازیم:
۱ـ لزوم توجه به نقش دین در پیشگیری از جرم
یکی از مهم‌ترین علل ناکارآمدی نظریه‌های پیشگیری از جرم را می‌توان بی‌توجهی به دین و نادیده انگاشتن آموزه‌های دینی دانست و از همه مهمتر اینکه خانواده مسئولیت خطیری در این زمینه دارد.
وقتی خانواده‌ای به مباحث و اصول دینی خود پایبند نباشد هیچ انتظاری را نمی‌توان از فرزندان آن خانواده داشت، همین طور پدر و مادرانی که خود پایبند به آموزه‌های دینی هستند اما در جهت آموزش به فرزندان خود نبوده و اهمیتی هم به آن نمی‌دهند که این مورد دوم به شدت در جامعه‌ی ما رو به فزونی است.
اگر محتوای دین، آموزه‌های آن و همچنین اندیشه‌های امام علی (ع) به درستی برای مردم بیان شود و «تربیت دینی» درست در جامه تحقق یابد، آن جامعه را به میزان بسیاری از ناهنجاری‌ها و انحرافات پاک خواهد کرد.
۲ـ ضرورت استفاده از تجربه‌ها و رهیافت‌های علمی
با استفاده از تجربیات کشورهای موفق در این زمینه با رعایت اصول و ضوابط آن می‌توان به چنین مقصودی دست یافت که نیاز به همیاری از سوی مراکز و ارگان‌های مختلف دست‌اندرکار در این زمینه را دارد و همچنین بها دادن به کسانی که در این زمینه قلم‌فرسایی کرده و دارای تحقیقات و پژوهش‌هایی در خور توجه هستند و پرداختن بهای چنین تحقیقاتی تا به نتیجه‌ی مطلوب برسد.
ما با کمی تامل و توجه به اوضاع کشور می‌توانیم به این نکته برسیم که به طور مثال برای ورود یک مسئول به جایی و یا بازدید از مکانی خرج‌ها و هزینه‌های بسیاری می‌شود و یا تشریفات در بسیاری از مراسم، همایش‌ها، کنگره‌ها و …وجود دارد که بار مالی زیادی را به سازمان‌ها تحمیل می‌کند، می‌توان به جای این همه اسراف‌های بیهوده، بودجه را در اختیار محققانی قرار داد که در زمینه‌ی پیشگیری و مبارزه با جرم ید طولانی دارند.
۳ـ لزوم رعایت آزادی‌های مشروع
حفظ و صیانت از ارزش‌ها و آرمان‌های جامعه و حراست و حفاظت از کیان آن هرگز نباید دستاویز و بهانه‌ای برای پایمال شدن حقوق و آزادی‌های مشروع افراد باشد؛ به همین جهت باید بیشترین حد احتیاط را در حفظ حقوق افراد به کار بست و اصول عدالت و حقوق بشر، یعنی کرامت شخصی انسان، آزادی رفت و آمد افراد و خلوت خانوادگی و زندگی خصوصی آنان را محترم شمرد.
سخنان امام علی (ع) نیز چنین نشان می‌دهد که قاعده‌ی نخستین در اقدام‌های پیشگیرانه این است که باید بنا بر حفظ حقوق افراد باشد، ایشان در حکومت خویش، این مهم را برای مسلمان و غیرمسلمان رعایت و بدان گوشزد می‌کردند.
۴ـ پیشگیری از جرم، وظیفه‌ای همگانی
پیشگیری از جرم فقط وظیفه‌ی دولت‌ها نیست در چنین مواردی می‌توان از بدنه‌ی اجتماع در سیاست جنایی استفاده کرد البته این مشارکت همچنان باید تحت نظر دولت انجام گیرد تا به حقوق فردی و خصوصی و نیز کرامت و شان انسان‌ها کمترین خدشه‌ای وارد نیاید دراجرای چنین موردی می‌توان از «پلیس محلی» درپیشگیری از جرم استفاده کرد، زیرا همه افراد اجتماع به طور بالقوه مسئول پیشگیری اند.
۵ـ لزوم اقدام‌های حکومتی
هیچ چیز، جامعه و مردم آن را به اندازه‌ی بی‌قانونی از مسیر پیشرفت و کمال باز نمی‌دارد و لزوم تدابیر حکومتی برای پیشگیری از جرم روشن می‌شود.
امام علی (ع) می‌فرمایند: زمامدار، امین خدا در روی زمین و برپادارنده‌ی عدالت در جامعه و عامل جلوگیری از فساد و گناه در میان مردم است.
ارزشمندی حکومت از دیدگاه ایشان توجه و اقدام حکومت به همین امور است وگرنه از نظر ایشان یک لنگه کفش ارزش بیشتری از حکومت دارد؛ و همچنین می‌فرمایند: مقصود ما آن است که نشانه‌های دین تو را به جامعه بازگردانیم و اصلاح را در شهرهای تو آشکار سازیم تا بندگان ستم‌دیده‌ات را امنیت فراهم آید و حدود اجرا نشده‌ات به اجرا درآید.
۶ـ لزوم اندیشیدن تدابیر گوناگون
در مواجهه با پدیده‌ی شومی چون بزه‌کاری که علل و عوامل گوناگونی در شکل‌گیری و رشد آن جرم دخالت دارد، نمی‌توان از یک دیدگاه و به صورت جزیی اقدام کرد.
برای اتخاذ چنین تدابیری که کاملا تخصصی می‌باشند می‌بایست از اندیشه و تفحص اهل علم در رشته‌های علوم قضایی و کیفرشناسی استفاده کرد بخصوص کسانی که در زمینه‌ی مبارزه با جرایم و پیشگیری از وقوع آن دستاوردهایی دارند. می‌توان با تشکیل کارگروه‌های موثر و کارساز و استفاده از سازوکارهای پیشنهادی به صورت جز به جز به آن پرداخت.
حمایت:۱۱/۱۱/۹۱