آسیب شناسی نزاع های خیابانی -مودب باش!

سرش را از پنجره ماشین بیرون می آورد و هرچی را از صبح تا حالا روی دلش مانده ،نثار بیچاره ای می کند که ماشینش وسط خیابان خاموش شده است. او هم که خرابی ماشین حسابی به اعصابش فشار آورده مانند قهرمان‌های کره‌ای جستی می‌زند و خودش را به ماشین طرف می‌رساند که با کی بودی …؟ مشت اول را که می‌زند، مردم فداکار مانند مور و ملخ دورشان را احاطه می کنند. دماغ که می‌شکند، پیراهن که پاره می شود، شیشه و در ماشین که خرد می‌شود پلیس از راه می‌رسد. همه باید رضایت هم را جلب کنند! نتیجه ماجرا می شود یک روز معطلی، کلی خسارت و یک خاطره بد.
دکتر بهرام امیری مدرس دانشگاه، به «حمایت» گفت: ادبیات خیابانی همان بگو و مگو‌های خیابانی است که رنگ و لعابی کاملا زشت به خود می‌گیرد و بسیاری از ما را وامی‌دارد که گوش‌های خود را ببندیم و بگذریم. برخی را هم وامی‌دارد که بایستند و بگویند: مراقب باشید آقایان طرفین دعوا، اینجا محل گذر است. اینجا محل عبور زن و بچه مردم است. لطفا مودب باشید.
وی می‌افزاید: کاش ادبیات خیابانی فقط به شهرهای بزرگ محدود می‌شد. اما این طور نیست و البته این ادبیات محرک باعث می شود برخی نیز بدون آنکه تاثیر یا نفعی در دعوا داشته باشند ابتدا برای دادن تذکر وارد جنگ شوند و در بهترین حالت نیز با خاطره ای تلخ کارزار را ترک کنند.

بی سوادی و تنبلی
متاسفانه در سال‌های اخیر این ادبیات وارد خانه های ما نیز شده است. مهلقا زنی ۴۱ ساله است و گریه امانش نمی‌دهد، می گوید: یک ماه پیش، دیروقت بود، به ساسان – پسر ۸ ساله‌اش– گفتم برو بخواب، فحش داد، نفهمیدم چه کار کردم، یک سیلی محکم به گوشش زدم … بچه‌ام از آن روز دیگر نمی شنود. خیلی عجیب نیست. این روزها کم نیستند کودکان و نوجوانانی که به صورت گروهی حرکت می کنند و بین شوخی هایی که با هم دارند از الفاظ زشت استفاده می کنند. آنها از این که صدایشان از سوی عابران شنیده شود خجالت نمی کشند و البته این امر را نشانه بزرگی خود نیز می دانند. امیری بر این باور است که رواج استفاده از برخی از کلمه ها زشتی آنها را از بین می برد. به طور حتم تذکر زبانی و کلامی به کودکان، استفاده و تکرار نکردن کلام زشت و گسترش دایره لغات باعث می شود استفاده از کلمات رکیک کاهش یابد. به گفته این مدرس دانشگاه افراد کم سواد یا تنبل به دلیل اینکه دایره لغاتشان محدود است ترجیح می دهند منظور خود را با الفاظ زشت ، سریع منتقل کنند.

افزایش جرم
در این بین و براساس اعلام پزشکی قانونی حدود ۲۰ درصد از درگیری های خیابانی که منجر به جرح یا قتل می‌شوند با یک فحش یا حرف زشت و به سادگی آغاز شده اند. به اعتقاد محمد غلامی، وکیل پایه یک دادگستری در گفت و گو با مهر گفت: در حال حاضر در جامعه ما به عوامل ایجاد کننده بزه توجه زیادی نمی‌شود و برای آنها منع قانونی در نظر گرفته نشده است. مهم نیست شروع کننده دعوا و یا عامل اوج گرفتن آن کیست، براساس قانون مهم فردی است که بیشترین ضربات را در دعوا واردکرده و منجر به زخمی یا کشته شدن طرف مقابل شده است حتی اگر در شروع دعوا تقصیری متوجه او نباشد. غلامی یاد آور می شود: باید گفت که ادبیات خیابانی متاسفانه در بخشی از جامعه و در میان برخی از قشر نوجوان و جوان ما در حال گسترش است و بسیار دیده‌ایم و شنیده‌ایم که این افراد براحتی و مثل آب خوردن الفاظ نامناسب را در محیط‌های عمومی و در حضور زنان و کودکان و خانواده‌ها به کار می‌برند و نام آن را نیز شاید شوخی و تفریح می‌گذارند.

فحاشی عامل ۵۰ درصد درگیری‌ها
در این بین شاهد کبیری، کارشناس بهزیستی نیز در گفت و گو با “حمایت” فحاشی را عامل ایجاد بیش از ۵۰ درصد درگیری ها می داند و معتقداست قربانیان اصلی این عمل ناپسند اجتماعی نوجوانان و جوانانی هستند که در کانون‌های اصلاح و تربیت به سر می‌برند. به گفته وی بخش زیادی از قاتلان جوان استان را افرادی تشکیل می دهند که در پاسخ سئوال چرا وی را کشتی؟ می گویند: «او فلان فحش را به من داد، از کوره در رفتم و …» کبیری می گوید: در گذشته به واسطه پر رنگ بودن کنترل‌های اجتماعی از جانب بزرگسالان و حرف شنوی و حرمت‌گزاری به حرف آنان از طرف کوچکترها جامعه مودب تری داشتیم. در گذشته اگر حرفی از دهان جوانی در جمع بیرون می‌آمد که شایسته نبود بلافاصله با تذکر و واکنش جدی بزرگسالان حتی ناشناس، مواجه می‌شد. اتفاقی که این روزها رنگ باخته است. وی می افزاید: اما در سال های اخیر بزرگترها هم متاسفانه تنها شنونده این نوع ادبیات خیابانی هستند و در بهترین حالت ممکن آنها فقط سعی می‌کنند سریع خود و خانواده را از آن محل دور کنند. تمام کارشناسانی که در بالا نام آنها رفت بر این امر اتفاق نظر دارند که جامعه آموزش پذیر است و نیاز به این امر دارد، در سال های اخیر جامعه ما بخصوص در کلان شهر ها به سمت «بی ادب شدن» در حرکت است، امری که اگر اندکی به آن توجه شود از وقوع بسیاری از درگیری ها خیابانی، قتل ها و زندانی و کشته شدن آمار قابل توجهی از جوانان و نوجوانان کشور کم می شود.

آسیب شناسی نزاع های خیابانی در گزارش «حمایت»