عدم موفقیت نمایندگان منتخب وکلا در جلب و جذب همکاری و مشارکت وکلا

یکی از مهمترین اشکالاتی که در همه ادوار تشکیل هیئت مدیره منتخب وکلاء مطرح بوده و هنوز نیز هست ،عدم موفقیت نمایندگان منتخب در جلب و جذب همکاری،همیاری و مشارکت بایسته و شایسته وکلاء در اداره کانونهای مطبوع ایشان است . دلایل مختلفی برای توجیه این عدم موفقیت از ناحیه صاحبنظران مطرح گردیده است .نگارنده این ستور نیز به زعم خود دو دلیل عمده را در عدم موفقیت هیئت های مدیره دخیل می داند.البته دلایل بسیاری می توان بر شمرد که در مجال این وجیزه نیست.اما دو دلیل عمده از نگاه اینجانب عبارتند از:

۱-عدم وجود چارت سازمانی و شرح وظایف مشخص و معین برای اعضای هیئت مدیره که نشات گرفته از خلاء های قانونی و عدم انطباق قوانین فعلی با شرایط متحول اجتماعی تاثیر گذار بر عملکرد وکلاء و نحوه اداره کانونها ودر یک کلام فقدان نگاه سیستماتیک وضابطه مند است.و به همین علت اداره امور کانونها را به شدت به شخصیت حقیقی افراد متکی کرده است.با نگاهی به نتایج انتخابات سابق و کاندیداهای فعلی میتوان به این ادعا مهر تایید زد.زیرا مشهورترین وکلاء که در عین حال از مشیء کاملاً محافظه کارانه نشات گرفته از کهولت سن و تربیت حقوقی کاملاً سنتی تبعیت می نمایند؛ طی سالیان متمادی و متناوب به عضویت در هیئت مدیره نائل گردیده و به سیاق سنتی که مقبول ایشان بوده است؛ در نازلترین سطح به اداره امور جاری کانون مبادرت ورزیده اند .البته اداره امور جاری کانون که در برگزاری آزمونها،جلسات کارآموزی و تمدید پروانه وکالت و معاضدت قضائی و نظایر آن خلاصه می شود اقدام اندکی نیست؛ اما این اقدامات همه آن چیزی نیست که از وکلای منتخب عضویت در هیئت مدیره انتظار می رود.بنابراین ایجاد فضای گفتمانی لازم میان منتخبان و وکلاء به صورت مداوم به منظور تغییر نوع نگاه حاکم بر مناسبات و آیندها و روندها ی کانونهای وکلاء دادگستری از طریق ایجاد تحرک و پویائی در کمیسیونهای داخلی از مهمترین شیوه هایی است که فقدان آن هیئت های مدیره را از توانمندی و تاثیرگذار ی لازم بر سرنوشت وکلاء و تحولات اجتماعی محروم ساخته است.

۲-دلیل مهم دیگری که می بایست بدان بپردازیم انفعال تک تک وکلاء دادگستری نسبت به حوادثی است که پیرامون سرنوشت حرفه ای و صنفی ایشان در حالرخ دادن است و نیز بی تفاوتی مفرط ایشان نسبت به تحولات اجتماعی و مسئولیت اجتماعی نشات گرفته از آن به عنوان قشر تحصیل کرده آشنا به قوانین و اصول و مبانی حقوقی است که در صورت وجود می توانست نقش ارزنده ای در ارتقاء آگاهی عمومی جامع و تعمیق سطح توقع ملت و حاکمیت واقعی ایشان بر سرنوشت خود ایفاء نماید.متاسفانه هم اکنون اکثریت قریب به اتفاق وکلاء دادگستری یا دغدغه نان دارندیا که اگر دستشان به دهانشان می رسد عمده وقتشان را مصروف علائق مادی خویش می کنند. این بی تفاوتی که قسمتی از آن مولود عدم اعتماد و اطمینان نسبت به عملکرد هیئت های مدیره سابق است ؛ مفهوم عبارت کانون وکلاء را از خود تهی ساخته است .زیرا هم اکنون کانون نه مرکز تجمع وکلاء دادگستری با علائق و سلائق گوناگون و متنوع و هم اندیشی و تعاطی آراء و افکار سازنده ای که در مسیر خدمت به اهداف عالی آن قرار دارد بلکه صرفاً به مکانی برای تمدید پروانه وکالت ،تقاضای انتقال اخذ وام،ابطال تمبر مالیاتی و مواردی از این دست مبدل گردیده است.البته بی تفاوتی وکلاء صرفاً مولود ضعف عملکرد هیئت های مدیره نیست.عدم تمایل به کار جمعی و گروهی و عدم تقید نسبت به سرنوشت کانونها و آثاری که احتمالاً گریبانگیر حق دفاع به منزله یکی از اساسی ترین حقوق بشری و شهروندی خواهد شد؛ مولود ضعف فرهنگی ریشه داری است که در تفکر انسان ایرانی رشد یافته آنچنانکه هر چند در اجتماع زندگی می کند و از محل آثار زندگی اجتماعی منتفع گردیده و به تمشیت امور مورد علاقه خود در هم حوزه های مناسبات انسانی می پردازد؛ اما خود را تافته جدا بافته ای می داند که باید به منافع فردی خویش بیاندیشد و از این رو به وقت ضرورت همه قیودات اجتماعی را زیر پای می نهد و از حداقل دغدغه اجتماعی و مسئولیت پذیری جمعی و کارگروهی و احترام به رای و نظر اکثریت و احترام به حقوق سایر آحاد جامعه فرار می نماید.از این رو جذب وکلای دادگستری و دغدغه مند نمودن ایشان نسبت به سرنوشت وکالت ،وکلاء و کانونهای مطبوعشان که البته دغدغه ای کاملاً صنفی است و نیز جلب توجه ایشان نسبت به لزوم صیانت از حق دفاع مستقل کار کوچکی نیست که انجام آن را صرفاً از هیئت های مدیره منتخب خواستار باشیم . اما می توانیم متوقع باشیم هیئت های مدیره به این بیماری مهلک که نظیر سایر تشکلها و اصناف و گروههای اجتماعی به کانونهای وکلاء خسارات جبران ناپذیر وارد نموده است فکر کنند و برای رفع آن برنامه عملی و کاربردی ارائه و اراده نمایند. از این رو بررسی مجدد نحوه تشکیل و عضوگیری کمیسیونهای داخلی کانون،و بررسی چگونگی تشویق و جلب و جذب وکلای علاقمند به همکاری در کانون و تطبیق همه مصوبات با اصل شایسته سالاری ،و از همه مهمتر تمهید بسترهای لازم برای اخذ نظرات اصلاحی و انتقادی وکلاء از طریق برقراری ارتباط مستمر رسانه ای با استفاده از تکنولوژی های جدید می تواند راهگشا باشد.

حسین بیات

وکیل دادگستری