چرا نزاع می کنیم؟

همه روزه خبرهای بسیاری مبنی بر وقوع ضرب وجرح در صفحات حوادث چاپ می شود. گاهی هم کسانی که قربانی این گونه نزاع ها می شوند، افرادی شناخته شده هستند. مثلا چند ماه قبل در یکی از همین درگیری ها بود که روح الله داداشی –یکی از مردان آهنین- به قتل رسید.

براساس آمار هایی که از سوی پزشکی قانونی تهران اعلام شده است؛ به ازای هر ۱۳۸هزار نفر در تهران یک پرونده نزاع و درگیری در سازمان پزشکی قانونی ثبت می‌شود. براساس همین گزارش، سازمان پزشکی قانونی استان تهران با ۸۶هزار و ۶۲۸ مورد رتبه ی اول مراجعات نزاع را دارد. همچنین بر پایه گزارش های منتشر شده، استان همدان دررده ی سوم نزاع درمیان استان های کشورقراردارد که دراین بین شهرستان‌های همدان و اسدآباد رکورددار تعداد نزاع به شمار می‌روند، ولی خشن‌ترین درگیری‌ها در شهرستان‌های اسدآباد و ملایر دیده می‌شود. برای مثال درخردادماه، اختلاف بین ۲ طایفه در این استان بر سر آب کشاورزی در یکی از روستاهای شهرستان اسدآباد، یک کشته و ۱۱ مجروح برجاگذاشت. همچنین براساس یک پژوهش اختلاف‌های ملکی و خانوادگی دلیل اصلی نزاع در استان همدان محسوب می‌شود و سن طرفین نزاع به طور میانگین ۲۰ تا ۳۰ سال تخمین زده شده است.

ریشه ی آغازدرگیری ها در کجا ست؟
اول ازهمه باید بررسی شود که ریشه ی بروز نزاع ودرگیری درکجاست. به نظر یک پژوهشگرحوزه ی اجتماعی : «برای شروع یک درگیری دسته جمعی، عوامل متعددی وجوددارد؛ اما به عقیده ی من عامل فرهنگی مهم ترین دلیل بروز نزاع است.» به گفته ی سمیره حسین نژاد : «نزاع و درگیری به صورت عمده درمحلاتی دیده می شود که ساکنان آن از نظر سطح تحصیلات در حدپایینی قراردارند. درچنین محیطی که خانواده ها عمدتا پرجمعیت هم هستند، نوجوانان وجوانان درچنین محیطی بیشتر به سوی انواع ناهنجاری ها ودر صدرآن نزاع ودرگیری می روند.»این پژوهشگر درادامه به «حمایت »می گوید: «ازسوی دیگر عواملی که باعث ایجاد احساس ناکامی درفرد می شود، یکی دیگر از مواردیست که دردرازمدت منجر به بروزرفتارهای خشن درافراد می شود.»همچنین یک روان شناس درمورد پیشگیری از خشونت در میان افراد می گوید: «جوانا ن ونوجوانان به دلیل داشتن غروری که خاص این رده سنی است، بیشتردر معرض نزاع وپرخاشگری قراردارند؛ بنابراین والدین باید توجه داشته باشند که بادقت رفتارهای فرزندان خودرادر این سنین زیر نظر داشته باشند و توجه کنند که در برابر رفتارهایی که برای جامعه در بسیاری از نقاط کشور امری پذیرفته شده است، سختگیرانه برخورد نکنند و در حوزه‌هایی که خط قرمز وجود ندارد سعی کنند محافظه‌کاری پیشه کنند. »سهیل بارفروش درادامه می افزاید: «به هرحال خشونت خیابانی یک مسئله و مشکل در سلامت عمومی جامعه است که همه باید دربرطرف کردن آن سهیم شوند و هیچ کس نمی تواند خودرااز این امر مبراکند. » وی همچنین درپایان به «حمایت »می گوید: «شاید بتوان گفت که تماشای فیلم هایی که صحنه های خشن زیادی دارند ویا بازی های رایانه ای خشونت آمیز، باعث ایجاد خشونت ودرگیری دردنیای واقعی می شوند که باید روی این مسایل دقت داشت.» از سوی دیگر به عقیده ی کارشناسان علوم دینی، ریشه ی بروز درگیری ها را می توان با تعمیق ارزش ها و آموزه های دینی و باورهای مذهبی مردم خشکاند. به گفته ی مرتضی رحمانی : «نزاع و خشونت بزرگترین معضل و آسیب های اجتماعی و ایجاد نا امنی در جامعه است و از علل وقوع نزاع ها نداشتن صبر و تحمل، ایثار و از خود گذشتگی است. »این کارشناس اموردینی درادامه می گوید: «افرادباید توجه داشته باشند که خشونت ودرگیری باعث ایجاد اختلاف، تفرقه و از میان رفتن عواطف، رأفت و محبت خواهد شد و برای آنکه این پدیده در جامعه محوشود لازم است که به دین و معنویت توجه بیشتری شود.».

چه کنیم تا آمار درگیری ها کمتر شود؟
اما آیا برای آن که از آمار خشونت ها کاسته شود راهکاری هم وجوددارد؟ این سوالی است که تاکنون با پاسخ های متفاوتی روبه رو شده است. از جمله این که بنابر نظر عده ای از روان شناسان؛ رنگ های موجود در سطح شهر ها وهمچنین وجود داشتن یا وجود نداشتن فضای سبز در کلان شهرها می تواند درمیزان وقوع نزاع ودرگیری موثر باشد. به گفته سهیل بارفروش –روان شناس- : «بنابر یک پژوهش دانشگاهی، نقاطی از شهر که در آن فضای سبز کمتری وجود دارد احتمال وجود نزاع وخشونت در آنها بیشتر است. همچنین ما در کلان شهر ها شاهدوجود یک فضای سیمانی وخاکستری هستیم که رنگ های غالب د ر آن رنگ های تیره هستند. همین امر ضمن فرسوده کردن اعصاب وروان باعث تشدید ناهنجاری های دیگرهم می شودکه یکی از آنها درگیری وپرخاشگری است. » این روان شناس ضمن استناد به این پژوهش ادامه می دهد: «به عقیده ی من اگرچه نتایج این تحقیق به علت گسترده نبودن قابلیت تعمیم بالایی ندارد، اما اگر همین چندنکته به ظاهر ساده در شهر سازی ما مورد توجه مسئولان واقع شود؛ به نظر می رسد که از میزان این رفتار های ناشی از خستگی های روحی، کاسته شود.»همین طور حسین نژاد –پژوهشگر حوزه ی اجتماعی- عقیده دارد: «ایجادخانه های فرهنگ و مراکز حرفه آموزی درمحلات مشکل دار، می تواند ضمن پر کردن اوقات بیکاری جوانان این محلات، ازکشیده شدن افراد به سمت انواع بزه واز جمله درگیری جلوگیری کند. ».

حمایت:۲۵/۱۲/۱۳۹۰