مجازات حبس آثار سویی بر فرد مجرم، خانواده و جامعه دارد و باید همواره به عنوان آخرین راهکار قضایی مورد استفاده قرار گیرد. بیشتر مجرمانی که به زندان افتادهاند شغل خود را از دست داده و بیکار شدهاند و این خود موجب افزایش هزینه ارتکاب جرایم برای جامعه میشود. بر اساس سیاست سالهای اخیر دستگاه قضایی، استفاده از مجازاتهای جایگزین حبس برای نوجوانان وجوانان مرتکب جرایم غیرعمدی علاوه برکاهش جمعیت کیفری، نتایج اخلاقی خوبی برجای میگذارد، همچنین از تبعات و آثار منفی مجازات زندان نیز جلوگیری میکند.
تخفیف مجازات حافظان کل قرآن
معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی سازمان زندانها و اقدامات تامینی وتربیتی کشور چندی پیش اعلام کرد: ۵ محکوم به اعدام حافظ کل قرآن مشمول تخفیف مجازات شدند.محمدعلی زنجیرهای اظهار کرد: این افراد به خاطر جرایم مختلف به اعدام محکوم شده بودند که با نظر مسئولان قضایی به دلیل حفظ تمام قرآن کریم چند درجه در مجازات آنان تخفیف داده شد. وی گفت: کاربرد قرآن در زندانها و تأثیر آن در تربیت اسلامی بسیار زیاد است و در زندانها تلاش شده تا با توسعه برنامههای قرآنی این فرهنگ هر چه بیشتر ترویج یابد.
کاهش مشکلات خانوادهها با مجازاتهای جایگزین
مدیرکل زندانهای البرز در گفت وگو با خبرنگار «حمایت» با بیان اینکه مجازاتهای جایگزین حبس باید اثرگذارباشد، گفت: این مجازاتها باید جنبه اصلاحی وتربیتی داشته باشد و نباید دراین مورد افراط و تفریط کنیم. سید ابوالقاسم علوی افزود: زندان امری ناخوشایند اما ضرورتی انکارناپذیر برای مجازات افرادی است که مخل آسایش و نظم عمومی هستند، لذا اعمال مجازات حبس در خصوص چنین مجرمانی لازم و ضروری است. وی ادامه داد : اما عده ای ازافراد آبرودار ناخواسته وارد زندان میشوند (جرایمی همچون تصادفات رانندگی، مهریه، نفقه و…) که به تبع زندان، برخی مشکلات از جمله مشکلات اقتصادی، خانواده های آنان را تهدید میکند، لذا استفاده از مجازاتهای جایگزین برای این دسته از زندانیان ضروری به نظر میرسد.
اصلاح و تربیت با جایگزین حبس
مدیرکل زندانهای خوزستان نیزدر این زمینه اظهار کرد: هدف از اعمال مجازات حبس، صرفا زندانی کردن مجرم نیست ،بلکه تامین امنیت و فراهم سازی فرصت تامل در خصوص جبران مافات است.رضا پوستچی در گفت وگو با خبرنگار ما گفت : در جامعه اسلامی و مذهبی ما بهره گیری از تعالیم دینی و قرآنی برای اصلاح و تربیت مددجویان بسیار تاثیرگذاراست. با آموزش تعالیم دینی و قرآنی فرد از لحاظ روانی و شخصیتی نیز بازسازی میشود، اما باید شرایط آزادی فرد به گونه ای باشد که متنبه شود و مرتکب جرم دوباره نشود.این مسئول قضایی افزود: هر موضوعی که به کاهش جمعیت کیفری درون زندانها کمک میکند، برای مسئولان قضایی مهم است. مثلا به کار گماردن محکومان به کارهای عام المنفعه که از جمله راهکارها و مجازاتهای جایگزین حبس است.
کاهش اطاله دادرسی
رئیس کانون اصلاح وتربیت تهران نیز در خصوص مجازاتهای جایگزین حبس گفت: آزادی مشروط، نقش موثری در اصلاح بزهکار دارد زیرا آزادی مشروط با توجه به شرایط آن، رفتار و منش فرد آزاد شده را از گرایش به طرف جرایم و ارتکاب مجدد بازمیدارد و از جنبه دیگر کاهش مجازات حبس، موجب کاستن اطاله دادرسی در محاکم قضایی میشود.رستمی با اشاره به اثر مثبت دیگر جایگزینهای حبس افزود : مقام قضایی نیز با فرصت بیشتری میتواند به دیگر پرونده های مهم رسیدگی کند و دقت بیشتری در این امر به کار گیرد. وی دربخشی از اظهاراتش اینگونه بیان کرد: با اعمال چنین مجازاتهایی، مجرم از کرده خود پشیمان شده و در اجتماعی شدن خود میکوشد و با اعمال مجازات، تسلی خاطری نیز حاصل میشود.
مجازات جایگزین حبس، فرصتی ارزشمند برای بزهکار
رئیس کانون اصلاح و تربیت پسران قزوین هم در گفت وگو با خبرنگار حمایت اظهار کرد: استفاده ازمجازات حبس برای اطفال ونوجوانان بزهکاران متناسب با نوع جرم وپیشینه کیفری آنها کاهش چشمگیری داشته است. حسن نورمحمدی می گوید:تمام تلاشها براین است تا مددجویانی که فاقد سابقه محکومیت کیفری هستند در صورت امکان از مجازات های جایگزین حبس بهره مند شوند.وی یادآور می شود:برنامه های تربیتی این مرکز برآزادسازی مددجویان فاقدسابقه کیفری متمرکز است ودرحال حاضر کمترین تعداد مددجو درکانون اصلاح و تربیت پسران، تحمل حبس می کنند.
کلام آخر
اعمال مجازاتها در مورد مجرم باید زمینه ساز تنبه وی و بازگرداندن مجدد او به متن جامعه باشد . مجازاتهای جایگزین، ابزاری مناسب است که میتوان با توجه به شخصیت مجرم آنها را به کار بست. این مجازاتها علاوه بر کاهش آسیب های اجتماعی موجب اصلاح و تربیت بهتر مددجویان نیز می شود.
حمایت : ۱۱/۱۱/۱۳۹۰
سایت حقوقی وکیل محمد مقصود وکیل محمد مقصود ؛ وکالت و مشاوره در امور حقوقی