پرداخت نشدن مهریه‌ها، مشکلی است فرهنگی -فلسفه وجودی مهریه به منزله‌ی عوض در معاملات عادی نیست .

عبدالصمد خرمشاهی وکیل دادگستری گفت: طبق سند نکاح، مهریه عندالمطالبه است و به محض اینکه زن به عقد مرد درآمد مهریه به تملک او در می‌آید و زوج موظف به پرداخت آن است.

عبدالصمد خرمشاهی در گفت‌وگو با ایسنا-۱۳۹۰/۰۹/۰۹ ، با اشاره به فلسفه حقوقی مهریه اظهارکرد: مهریه یکی از ارکان عقد نیست، بدین معنی که اگر مهریه قید نشود، عقد باطل نیست اما مهریه به عنوان یک سنت در زمان حضرت محمد (ص) ۵۰ دینار به عنوان مهرالسنه در نظر گرفته شد و در حال حاضر می‌توانیم حداقل یا حداکثر را برای مهریه تعیین کنیم زیرا در این زمینه هیچ‌گونه محدودیتی وجود ندارد.

وی ادامه داد: بر اساس ماده ۱۰۷۸ قانون مدنی، هر چیزی که شیء تلقی شود و دارای ارزش مالی باشد می‌تواند به عنوان مهریه تعیین شود اما نمی‌توان این را گفت که می‌شود برای مهریه سقفی تعیین کرد زیرا مهریه توافق طرفین است و می‌توانند هر میزانی را که خواستند به عنوان مهریه در نظر گیرند و فلسفه مهریه به منزله عوض در معاملات عادی نیست و می‌تواند در زمان عقد ذکر نشود و بعد از عقد طبق توافق طرفین تعیین شود، بنابراین مهریه یکی از عوضین معاملات نیست.

این وکیل دادگستری خاطر نشان کرد: بحثی که در مهریه مورد توجه است به توافق نرسیدن میزان مهریه توسط خانواده‌های زوجین است اما باید به این قضیه دقت کرد که مهریه هیچ‌گاه نمی‌تواند ضامن خوشبختی زنان قرار گیرد. اگر خانواده‌های جامعه ما فکر می‌کنند که مهریه‌های سنگین می‌تواند ضامن بقاء و استحکام زندگی زناشویی شود دچار تفکری غلط هستند زیرا مهریه سنگین نمی‌تواند خوشبختی را برای طرفین تضمین کند، آنچه که زندگی مشترک را تضمین می‌کند توافق و تفاهم طرفین و درک متقابل زن و شوهر از یکدیگر است.

خرمشاهی بیان کرد: طبق ماده ۱۰۷۹ قانون مدنی، مهریه باید مشخص شود اما میزان آن باید طبق توافق زوجین باشد بنابراین زوجین هستند که حداقل یا حداکثر مهریه را تعیین می‌کنند اما جوانان باید از تمامی شرایط تعیین مهریه باخبر باشند زیرا طبق سند نکاح مهریه، عندالمطالبه است و به محض اینکه زن به عقد مرد درآمد مهریه به تملک او درمی‌آید و زوج موظف به پرداخت آن می‌شود.

این حقوقدان تصریح کرد: سقف تعیین کردن مهریه به معنی خلاف اراده طرفین است و مشکلات عدم پرداخت مهریه توسط زوج ربطی به تعیین سقف مهریه ندارد و به مسائل فرهنگی برمی‌گردد و زوج باید بداند که آن چیزی را که به عنوان مهریه متعهد می‌شود باید طبق قانون آن را پرداخت کند اما متاسفانه هنگام عقد به تنها چیزی که توجه نمی‌شود عندالمطالبه بودن مهریه است.

وی با اشاره به اینکه در سال‌های اخیر مطالبه مهریه جزء مواردی شده است که بیشتر پرونده‌های حقوقی را به خود اختصاص داده است، اظهار کرد: این مساله نشان دهنده این مطلب است که زنان به دنبال حق خود هستند و این مثال که «چه کسی داده و چه کسی گرفته است» بی‌ربط به زمان حال است، بنابراین باید آگاهی‌های لازم به جوانان داده شود.

این وکیل دادگستری با بیان اینکه زنان در اوایل ازدواج، خواهان مهریه نیستند، افزود: در اوایل زندگی مشترک به ندرت پیش می‌آید که زنی، مهریه خود را طلب کند اما به محض به وجود آمدن اختلافات در زندگی مشترک، زن مهریه خود را که حق اوست به اجرا می‌گذارد و در آن شرایط مرد تازه متوجه می‌شود که مهریه به عنوان یک دین برگردن اوست و باید آن را پرداخت کند.

خرمشاهی عنوان کرد: اغلب پرونده‌هایی که منجر به زندانی شدن زوج می‌شود، پرونده‌های مربوط به مهریه است و این به دلیل اطلاع‌رسانی ضعیف به جوانان است و انداختن مرد به زندان توسط زن به دلیل عدم پرداخت مهریه، زندگی زوج را هر چند که بعد از زندان در کنار هم به زندگی ادامه دهد را از بین می‌برد.

این حقوقدان با بیان اینکه مهریه حق زن است، گفت: مهریه جزء حقوق زن است و نمی‌توان گفت زن حقوق خود را مطالبه نکند ولی دولت از زن حمایت کند زیرا این مساله، دو مساله جداگانه است اما معمولا مردان در زمان ازدواج از قوانین اطلاع چندانی ندارند و هر مبلغی را که خانواده زن به عنوان مهریه تعیین می‌کند قبول می‌کنند و این بزرگترین اشتباه جوانان ما در هنگام ازدواج است و بدیهی است برخی از زنان بعد از ازدواج از مهریه به عنوان اهرم فشار استفاده می‌کنند.

وی در پایان تاکید کرد: بنابراین با اوضاع فعلی، باید زوجین در بدو مساله ازدواج، مهریه را تا حدی که مرد قادر به پرداخت آن است تعیین و توافق کنند.