محاربه با جرم سیاسی متفاوت است

گیتی پورفاضل وکیل دادگستری با تاکید بر این‌که «جرم محاربه با جرم سیاسی متفاوت است» گفت: محاربه جرم عمومی محسوب می‌شود.

به گزارش خبرنگار حقوقی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، گیتی پورفاضل در نشست نقد و بررسی جرم سیاسی با موضوع «نقد مواد قانونی مربوط به محاربه» اظهار کرد: ریشه محاربه، حرب یعنی جنگیدن است. طبق آیه ۳۳ سوره مائده، محاربه رویارویی و مقاومت قهرآمیز و مسلحانه در برابر خدا و پیامبر (ص) است. در واقع محارب کسی است که به جنگ خدا و رسول خدا می‌رود.

وی ادامه داد: در مواد ۱۸۶ تا ۱۸۸ قانون مجازات اسلامی، محارب و مفسد فی‌الارض تعریف شده است. به عنوان مثال طبق ماده ۱۸۸ قانون مجازات اسلامی هرکس در طرح براندازی حکومت اسلامی خود را نامزد یکی از پست‌های حساس حکومت کودتا نماید و نامزدی او در تحقق کودتا به نحوی موثر باشد، محارب و مفسد فی‌الارض است.

وی با بیان این‌که «فقها تعریف یکسانی از محاربه و شخص محارب دارند»، گفت: در مواد ۱۹۰ تا ۱۹۶ قانون مجازات اسلامی هم آمده که جرم محاربه همان است که در آیه ۳۳ سوره مائده آمده است. همچنین در این مواد مجازات‌هایی برای این جرم تعریف شده است. به عنوان مثال در ماده ۱۹۰ قانون مجازات اسلامی حد محاربه و افساد فی‌الارض یکی از چهار مورد یعنی قتل، آویختن به دار، اول قطع دست راست و سپس دست چپ و نفی بلد است. متاسفانه گاهی از تعریفی که فقها از محارب کرده‌اند، عدول شده است.

این وکیل دادگستری با تاکید بر این‌که نباید از جرم محاربه، برداشت سیاسی داشت، خاطرنشان کرد: فقها بر این عقیده‌اند که محارب سلاح برمی‌دارد و باعث ایجاد رعب و وحشت در میان مردم می شود و اموال مردم را به غارت می‌برد، باید مجازات شود؛ بنابراین جرم سیاسی تعریف دیگری دارد و با جرم محاربه متفاوت است.

در ادامه این نشست، حسن ضیایی‌فر دبیر کمیسیون حقوق بشر ایران اسلامی با اشاره به تاریخچه‌ای از جرم سیاسی در لایحه قانون مجازات اسلامی، گفت: این لایحه، بخش حدود، دیات و کلیات را دارد ولی متاسفانه تعزیرات را ندارد و بدون این قسمت در مجلس شورای اسلامی است.

وی یادآورشد: یکی از اساتید مرحوم آیت‌الله مرعشی، بغی را معادل جرم سیاسی می‌داند در حالی که بغی با جرم سیاسی هماهنگی ندارد. شرط بغی این است که طرف باید مسلمان باشد ولی جرم سیاسی را می‌تواند هر کسی انجام دهد.

ضیایی‌فر گفت: از زمانی که قانون اساسی نگارش شده تاکنون در صحنه بین‌المللی اتفاقات زیادی رخ داده است. طی دو دهه اخیر تحولات حقوقی کشورهای توسعه به سمتی رفته که جرم سیاسی معنا ندارد. در واقع تمام مصادیقی که در گذشته جزو جرم سیاسی محسوب می‌شد در حال حاضر جزو آزادی‌های مردم است.

دبیر کمیسیون با اشاره به تعریف «زندانی وجدانی» اظهارکرد: اگر کسی به دلیل افعالی که در ذهن خود جرم سیاسی تلقی می‌کند کار مسالمت آمیزی انجام دهد، از دید موازین بین‌المللی زندانی وجدانی محسوب می شود. گرچه در صحنه بین‌المللی تنها جایی که در مورد جرم سیاسی کاربرد دارد فقط در حقوق پناهندگی و استرداد است.

در پایان این نشست صدیقه حجت‌پناه عضو هیات مدیره کانون وکلای دادگستری مرکز با ارایه گزارشی، گفت: این کمیسیون متشکل از ۱۹ عضو است که ۱۵ نفر از این افراد به طور ثابت هر دوشنبه‌ها در جلسات حضور دارند.